Shloka 21
Jñāna-yoga and Karma-phala: Manu–Bṛhaspati on Akṣara and the Limits of Mantra
सायं प्रातश्न विप्राणां पूजनं च यथाविधि । पण्यानां शोभते पण्यं कृषीणां बाद्यते कृषि:
sāyaṃ prātaś ca viprāṇāṃ pūjanaṃ ca yathāvidhi | paṇyānāṃ śobhate paṇyaṃ kṛṣīṇāṃ bādhyate kṛṣiḥ ||
Bhīṣma nói: “Vào buổi chiều và lại vào buổi sáng, việc tôn kính các brāhmaṇa phải được cử hành đúng phép. Buôn bán hưng thịnh nhờ buôn bán ngay chính; nông nghiệp được duy trì nhờ sự canh tác siêng năng. Như vậy, mỗi người hoàn thành dharma của mình bằng cách tận tâm với bổn phận chính đáng của địa vị và sinh kế.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld through regular, rule-based reverence to the learned (brāhmaṇas) and through conscientious performance of one’s own livelihood-duties: commerce flourishes by proper commerce, and farming endures by steady cultivation.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on righteous conduct after the war. Here he emphasizes daily discipline and social order: honoring brāhmaṇas at prescribed times and performing one’s occupational duties so society remains stable and prosperous.