Shloka 25
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
मृत्योर्वा मुखमेतद् वै या ग्रामे वसतो रति: । देवानामेष वै गोष्ठो यदरण्यमिति श्रुति:
mṛtyor vā mukham etad vai yā grāme vasato ratiḥ | devānām eṣa vai goṣṭho yad araṇyam iti śrutiḥ ||
Bhīṣma nói: “Quả thật, lòng ưa thích sống trong làng xóm chẳng khác nào chính cái miệng của Tử thần. Bởi truyền thống (śruti) tuyên rằng rừng núi mới thật là nơi hội tụ của chư thiên.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to settled, comfort-oriented village life is portrayed as a direct doorway to spiritual decline and mortality, whereas the forest symbolizes austerity, simplicity, and proximity to the divine; the verse urges detachment and a turn toward disciplined living.
In Bhīṣma’s instruction during the Śānti Parva, he contrasts worldly habitation (the village) with the ascetic ideal (the forest), citing traditional authority (śruti) to elevate forest-dwelling as a sacred sphere associated with the gods.