Shloka 26
मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169
ये च दोषसमायुक्ता नराः प्रोक्ता मयानघ
bhīṣma uvāca | ye ca doṣa-samāyuktā narāḥ proktā mayānagha, niṣpāpa nareśa! teṣāṃ sarveṣām adhamo bhavati kṛtaghnaḥ | sa mitra-vadhyam api karoti | tādṛśān durācārān narādhamān dūrata eva tyajet | eṣa sarveṣāṃ niścayaḥ |
Bhishma nói: “Hỡi đức vua vô tì vết, trong tất cả những kẻ mà ta đã kể là nhiễm lỗi, kẻ thấp hèn nhất chính là kẻ vô ơn. Hạng người ấy có thể đi đến chỗ giết cả bạn bè của mình. Vì vậy, những kẻ đê tiện, hạnh kiểm bại hoại ấy phải bị từ bỏ ngay từ xa. Đó là điều mọi người đều nhất quyết.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Gratitude is a foundational virtue in dharma; ingratitude (kṛtaghnatā) marks the lowest character because it can drive a person to betray and even destroy benefactors and friends. Such people should be avoided decisively.
In Bhishma’s instruction to the king during the Śānti Parva, he classifies moral faults and singles out the ungrateful person as the worst, advising the ruler to keep distance from such corrupt individuals for personal and social safety.