Shloka 12
Adhyāya 159 — Dāna–Dakṣiṇā, Āpaddharma Measures, and Prāyaścitta Classifications
न संत्यजन्त्यात्मकर्म यो न जीर्य॑ति जीर्यत: । यो न पूरयितुं शक्यो लोभ: प्राप्त्या कुरूद्गबह
na santyajantyātmakarma yo na jīryati jīryataḥ | yo na pūrayituṃ śakyo lobhaḥ prāptyā kurūdgbaha ||
Bhīṣma nói: “Dẫu con người già đi, họ vẫn không từ bỏ những thói quen của chính mình; và lòng tham, hỡi bậc gánh vác dòng Kuru, không thể được lấp đầy hay thỏa mãn chỉ bằng việc đạt được của cải. Lời dạy là: tuổi tác tự nó không chữa được sự chấp trước, và sự sở hữu chỉ nuôi lớn khát vọng chứ không làm nó trọn vẹn.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Greed is intrinsically insatiable: no amount of acquisition can ‘fill’ it. Therefore ethical life requires restraint and discernment, not the hope that more possessions or successes will end craving.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and inner discipline after the war. Here he warns that even old age does not automatically loosen one’s habitual pursuits, and that greed persists unless consciously checked.