Shloka 105
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
सियार बोला--ठहरो, ठहरो। जबतक यहाँ सूर्यका प्रकाश है, तबतक तुम्हें बिल्कुल नहीं डरना चाहिये। उस समयतक इस बालकपर स्नेह करके इसके प्रति ममतापूर्ण बर्ताव करो। निर्भय होकर दीर्घकालतक इसे स्नेहदृष्टिसे देखो और जी भरकर रो लो। यद्यपि यह वन्यप्रदेश भयंकर है तो भी यहाँ तुम्हें कोई भय नहीं होगा; क्योंकि यह भू-भाग पितरोंका निवास-स्थान होनेके कारण श्मशान होता हुआ भी सौम्य है। जबतक सूर्य दिखायी देते हैं, तबतक यहीं ठहरो। इस मांसभक्षी गीधके कहनेसे क्या होगा? ।। यदि गृध्रस्य वाक्यानि तीव्राणि रभसानि च | गृह्नीत मोहितात्मान: सुतो वो न भविष्यति,यदि तुम मोहितचित्त होकर इस गीधकी घोर एवं घबराहटमें डालनेवाली बातोंमें आ जाओगे तो इस बालकसे हाथ थो बैठोगे
jambuka uvāca— tiṣṭhata tiṣṭhata. yāvatra sūryasya prakāśo vidyate tāvatra yuṣmābhir na bhītabhavyam. tāvatkālaṃ bālakaṃ prati snehaṃ kṛtvā tasmin mamatāyuktaṃ vyavahāraṃ kuruta. nirbhayā dīrghakālaṃ taṃ sneha-dṛṣṭyā paśyata, yathā-śakti ca rudata. yady api ayaṃ vanapradeśo bhayaṅkaraḥ, tathāpi iha yuṣmākaṃ bhayaṃ na bhaviṣyati; pitṝṇāṃ nivāsa-sthānatvāt ayam bhū-bhāgaḥ śmaśāna-bhūto ’pi saumyatāṃ pratipadyate. yāvat sūryāḥ dṛśyante tāvad ihaiva tiṣṭhata. asya māṃsa-bhakṣakasya gṛdhrasya vacanena kiṃ bhaviṣyati? yadi gṛdhrasya vākyāni tīvrāṇi rabhāsāni ca gṛhṇīta mohitātmānaḥ, suto vo na bhaviṣyati.
Chó rừng nói: “Ở lại—ở lại đây. Chừng nào ánh mặt trời còn đó, các ngươi tuyệt chẳng cần sợ. Cho đến lúc ấy, hãy thương đứa trẻ này và đối đãi với nó bằng sự âu yếm đầy quyến luyến. Hãy nhìn nó thật lâu bằng đôi mắt yêu thương không chút khiếp sợ, và khóc cho thỏa lòng. Dẫu vùng rừng này ghê rợn, các ngươi cũng sẽ không gặp tai họa; vì mảnh đất này—là nơi cư ngụ của các Pitṛ (Tổ phụ)—dẫu là bãi hỏa táng, vẫn mang vẻ hiền hòa theo cách của nó. Khi mặt trời còn hiện, hãy cứ ở đây. Nghe lời con kền kền ăn thịt ấy thì được gì? Nếu các ngươi mê muội mà nhận lấy lời lẽ khắc nghiệt, gieo hoảng hốt của nó, các ngươi sẽ mất đứa con trai.”
जम्बुक उवाच
Educational Q&A
Do not let fear-driven, predatory counsel dictate action; maintain discernment and courage, and uphold compassionate duty—here, protecting and honoring the child—while recognizing that even a frightening place can be made ‘safe’ by right understanding (the presence of daylight and the sanctity associated with the Pitṛs).
A jackal addresses grieving parents (or guardians) with a child, urging them to remain until sunset, to look lovingly upon the child and mourn without panic, and to ignore the vulture’s harsh, agitating words—warning that if they follow the vulture’s advice, they will lose their son.