Shloka 106
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
भीष्म उवाच गृध्रो5स्तमित्याह गतो गतो नेति च जम्बुक: । मृतस्य तं परिजनमूचतुस्तौ क्षुधान्विती
bhīṣma uvāca gṛdhro 'stam ity āha gato gato neti ca jambukaḥ | mṛtasya taṃ parijanam ūcatus tau kṣudhānvitau ||
Bhishma nói: “Kền kền quả quyết: ‘Hắn đã hết (đã chết).’ Còn chó rừng thì cứ nói mãi: ‘Đi rồi, đi rồi—không, chưa đi!’ Thế là hai con ấy, bị cơn đói thúc đẩy, đã bàn về người chết và thân quyến của ông ta—cho thấy lòng tham có thể làm méo mó lời nói và sự phán đoán, ngay cả trong những việc liên quan đến sống, chết và bổn phận.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Hunger and craving can bend perception and speech, leading beings to interpret even death and social bonds in self-serving ways; ethical clarity requires mastery over such impulses.
Bhishma reports a brief scene where a vulture and a jackal, both hungry, comment differently on someone’s death—one asserting it is over, the other repeatedly insisting ‘gone—no, not gone’—as they speak about the dead person and his family, highlighting appetite-driven distortion.