Shloka 63
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
शूरमञ्जलिपातेन भीरूुं भेदेन भेदयेत् । लुब्धमर्थप्रदानेन सम॑ तुल्येन विग्रह:
śūram añjalipātena bhīruṁ bhedena bhedayet | lubdham arthapradānena samaṁ tulyena vigrahaḥ ||
Bhīṣma nói: Người thật sự dũng mãnh thì nên thu phục bằng sự kính cẩn nhún mình (chắp tay); kẻ nhút nhát thì phải bẻ gãy bằng cách gieo sợ hãi; kẻ tham lam thì khống chế bằng ban phát của cải; còn với kẻ ngang sức—hãy bước vào cuộc đối đầu công khai. Câu kệ nêu một đạo lý trị quốc thực dụng: mỗi tính khí cần một phương cách khác nhau, chính sách phải tùy theo bản tính của đối phương chứ không thể áp dụng một khuôn cho tất cả.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches differentiated policy in governance: respond to people according to their dominant disposition—honor and humility for the brave, deterrent fear for the timid, incentives for the greedy, and direct confrontation when facing an equal. It frames this as practical nīti within rājadharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on rājadharma and political conduct. Here he gives a compact rule-of-thumb for dealing with different types of opponents or subjects, emphasizing situational judgment in maintaining order and security.