Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
गृध्रदृष्टिबकालीन: श्वचेष्ट: सिंहविक्रम: । अनुद्विग्द: काकशड्की भुजड़रितं चरेत्
bhīṣma uvāca | gṛdhradṛṣṭir bakālīnaḥ śvacēṣṭaḥ siṃhavikramaḥ | anudvignaḥ kākaśaṅkī bhujaṅgaritaṃ caret ||
Bhīṣma nói: “Bậc quân vương phải nhìn xa như kền kền, ghim mục tiêu bằng ánh nhìn bền bỉ như cò, cảnh giác như chó, và phô bày dũng lực như sư tử. Chớ để lòng xao động; như quạ, hãy luôn dè chừng và dõi theo mọi động tĩnh của kẻ khác; và như rắn chui vào hang của kẻ khác, hãy nhận ra chỗ hở của địch rồi đánh thẳng qua khe nứt ấy.”
भीष्म उवाच
Bhishma teaches that a ruler must combine foresight, focused attention, vigilance, courage, emotional steadiness, and cautious intelligence—then act decisively by identifying and exploiting an opponent’s weakness, without being driven by agitation.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises Yudhiṣṭhira on practical qualities of kingship, using animal metaphors to describe how a king should observe, plan, remain alert, and respond to threats.