Shloka 17
Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)
यस्मिन् क्षमा च क्रोधश्व दानादाने भयाभये । निग्रहानुग्रहौ चोभौ स वै धर्मविदुच्यते
yasmin kṣamā ca krodhaś ca dānādāne bhayābhaye | nigrahānugrahau cobhau sa vai dharmavid ucyate ||
Người được gọi là bậc thông hiểu dharma là người mà, tùy thời tùy cảnh, vừa có lòng nhẫn nhịn vừa khởi lên cơn phẫn nộ chính đáng; người vừa biết ban cho, vừa biết thu nhận khi bổn phận đòi hỏi; người có thể gieo nỗi sợ vào lòng kẻ thù nhưng lại ban sự vô úy cho kẻ đến nương nhờ; và người trừng phạt kẻ ác để kiềm chế, đồng thời thương xót và nâng đỡ kẻ khốn cùng.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True knowledge of dharma is not one-sided softness or harshness; it is balanced discernment—knowing when to forgive and when to be stern, when to give and when to take for justice, when to threaten wrongdoers and when to protect the vulnerable, combining punishment (nigraha) with compassion (anugraha).
In the Shanti Parva’s instruction on righteous governance and conduct, the speaker defines the marks of a dharma-knower by listing paired virtues that must be applied according to time and context, a framework especially relevant to rulers and those responsible for social order.