Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 11
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
ऋते शान्तनवाद् भीष्मात् सत्यसंधाज्जितेन्द्रियात् । तदन्विष्य महाभाग सर्वमेतद् वदस्व मे
ṛte śāntanavād bhīṣmāt satyasaṃdhāj jitendriyāt | tad anvīṣya mahābhāga sarvam etad vadasva me, paraṃtapa pitāmaha ||
Yudhiṣṭhira nói: “Ngoài Bhīṣma, con của Śāntanu—bậc giữ trọn lời chân thật và chế ngự các căn—không ai có thể giảng giải điều này cho đúng. Vậy nên, bậc đại phúc, xin hãy tra xét cẩn mật mà nói cho con tất cả, hỡi bậc thiêu đốt kẻ thù, thưa Tổ phụ. Việc này là tối thượng trong mọi việc; và người xứng đáng để nghe cũng thật hiếm hoi.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes epistemic humility and ethical authority: profound dharma is best learned from a qualified teacher—one grounded in truth (satyasaṃdha) and self-mastery (jitendriya). It also highlights that the highest duties require careful inquiry (anvīṣya) and a worthy listener.
In the Śānti Parva, Yudhiṣṭhira, seeking guidance after the war, turns to Bhīṣma lying on the bed of arrows. He declares Bhīṣma uniquely qualified to explain the matter at hand and requests a complete, carefully considered exposition.