Shloka 48
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
दानेन कर्मणा चान्ये तपसान्ये तपस्विन: । बुद्धया दाक्ष्येण चैवान्ये विन्दन्ति धनसंचयान्
dānena karmaṇā cānye tapasānye tapaspinaḥ | buddhyā dākṣyeṇa caivānye vindanti dhana-saṃcayān ||
Bhīṣma nói: “Có người tích lũy của cải bằng bố thí và hành động chính đáng; có người là bậc khổ hạnh thì tích lũy nhờ tu khổ hạnh. Lại có người đạt được kho tàng nhờ trí tuệ và tài khéo thực hành. Lời dạy là: thịnh vượng phát sinh từ nhiều kỷ luật khác nhau—đạo hạnh, tự chế, và năng lực phân định khôn ngoan—mỗi điều đều mang trọng lượng đạo đức riêng.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wealth and prosperity can arise from multiple legitimate sources—charity and righteous work, ascetic austerity, and intelligent skill. The verse highlights that different virtues and disciplines can lead to material gain, implying that the ethical quality of one’s means matters as much as the result.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right living, Bhishma is explaining to the listener that people attain wealth through varied paths—generosity, action, austerity, and intellect—framing prosperity within a broader moral and spiritual discussion.