Shloka 13
Āśā-prabhava (आशाप्रभव) — On the Rise and Power of Hope/Expectation
Sumitra Itihāsa Begins
दृष्टवा तां पाण्डवेयानामृद्धि वैश्रव्णी शुभाम् । अमित्राणां सुमहतीमनुशोचामि भारत
dṛṣṭvā tāṃ pāṇḍaveyānām ṛddhiṃ vaiśravaṇīṃ śubhām | amitrāṇāṃ sumahatīm anuśocāmi bhārata bhārata ||
Duryodhana nói: “Hỡi Bhārata! Sau khi thấy phú quý cát tường của con cháu Pāṇḍu, tựa như của Vaiśravaṇa (Kubera)—mênh mông đến mức ngay giữa hàng thù địch cũng không thể đo lường—ta chìm trong sầu muộn không dứt. Mỗi khi nhìn vẻ huy hoàng rực rỡ của họ, gần như ngang với Kubera, tâm ta bị thiêu đốt bởi ghen tị và than khóc, chẳng thể tìm được an ổn.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse exposes envy (asūyā/īrṣyā) as a corrosive inner force: when one measures oneself against others’ prosperity, the mind falls into continual sorrow. Ethically, it warns that fixation on rivals’ success undermines discernment and fuels adharma-driven decisions.
Duryodhana reflects on the Pāṇḍavas’ magnificent prosperity—likened to Kubera’s—and confesses that the sight plunges him into relentless grief. This confession reveals his inner agitation and the emotional root of his hostility toward them.