Shloka 60
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
माता पिता च भ्राता च भार्या चैव पुरोहित: । नादण्ड्यो विद्यते राज्ञो यः स्वधर्मे न तिष्ठति
mātā pitā ca bhrātā ca bhāryā caiva purohitaḥ | nādaṇḍyo vidyate rājño yaḥ svadharme na tiṣṭhati ||
Bhīṣma thưa: Đối với bậc quân vương, không ai được miễn hình phạt—dù là mẹ, cha, anh em, vợ, hay cả vị tế sư của triều đình—nếu người ấy không đứng vững trong bổn phận (dharma) của mình. Công lý của người trị vì phải hộ trì dharma: buộc mọi người, kể cả những kẻ thân cận và đáng tôn kính nhất, chịu trách nhiệm khi lệch khỏi hạnh đúng.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s duty is impartial justice: no relationship or status—family ties or priestly authority—creates immunity if a person abandons svadharma. Upholding dharma requires equal accountability.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira principles of governance. Here he emphasizes that the ruler must punish wrongdoing even among the closest relatives and the purohita when they deviate from their duties.