Shloka 14
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
दण्डे त्रिवर्ग: सततं सुप्रणीते प्रवर्तते दैवं हि परमो दण्डो रूपतो5ग्निरिवोत्थित:
daṇḍe trivargaḥ satataṃ supraṇīte pravartate | daivaṃ hi paramo daṇḍo rūpato 'gnir ivotthitaḥ ||
Bhishma nói: Khi Daṇḍa—quyền lực của hình phạt và trị quốc—được thi hành liên tục và đúng đắn, thì ba mục tiêu của đời người: dharma, artha và kāma, vận hành theo trật tự thích đáng và được thành tựu bền vững. Vì thế, Daṇḍa được nói là quyền năng tối thượng, được thần linh chuẩn nhận, hiển lộ rực cháy như lửa—che chở kẻ giữ đạo và thiêu đốt điều sai trái.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Properly administered daṇḍa (punitive and regulatory authority) is essential for sustaining the trivarga—dharma, artha, and kāma. Bhīṣma frames just punishment as a divinely grounded force that maintains moral and social order, likened to fire for its power to protect and to destroy wrongdoing.
In the Śānti Parva’s instruction on statecraft and ethics, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira about the necessity of disciplined governance. Here he emphasizes that when royal authority is exercised correctly and consistently, society’s moral, economic, and personal aims can flourish; hence daṇḍa is praised as supreme and fiery in potency.