Shloka 12
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
यथोक्तमेतद् वचन प्रागेव मनुना पुरा । यन्मयोक्तं मनुष्येन्द्र ब्रह्मणो वचन महत्
bhīṣma uvāca | yathoktam etad vacanaṃ prāg eva manunā purā | yan mayoktaṃ manuṣyendra brahmaṇo vacanaṃ mahat ||
Bhīṣma nói: “Chính lời ấy quả thật đã được Manu nói từ thuở xưa. Hỡi bậc tối thượng trong loài người, điều ta tuyên bố là lời phán vĩ đại của Brahmā. Vì Manu đã công bố nó trước đó, nên nó cũng được gọi là ‘lời nói trước’ (prāg-vacana). Và bởi nó đặt ra các nguyên tắc về xử sự thực tiễn và việc xét xử, phân xử (vyavahāra), nên ở đây nó được gọi là ‘vyavahāra’.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma grounds his instruction in recognized authority: the same rule was taught earlier by Manu and ultimately reflects Brahmā’s great pronouncement. Because it guides practical dealings and adjudication, it is classified under vyavahāra—dharma as applied to real-world conduct and legal order.
In the Śānti Parva dialogue, Bhishma continues advising the king (Yudhiṣṭhira). Here he clarifies that his present teaching is not novel: it is an ancient doctrine already stated by Manu and traceable to Brahmā, thereby reinforcing its legitimacy for governance and social/legal practice.