Shloka 4
Adhyāya 115: On Restraint Under Verbal Provocation in the Assembly (सभायां आक्रोश-सहिष्णुता)
टिट्टिभं तमुपेक्षेतर वाशमानमिवातुरम् । लोकविद्वेषमापन्नो निष्फलं प्रतिपद्यते
ṭiṭṭibhaṃ tam upekṣeta ra vāśamānam ivāturam | lokavidveṣam āpanno niṣphalaṃ pratipadyate ||
Bhīṣma nói: “Hãy bỏ qua kẻ phỉ báng cứ gào thét không thôi—như chim choắt kêu inh ỏi, như người bệnh rên rỉ. Nếu lại sa vào cuộc bới móc lỗi lầm trước công chúng, người ta sẽ chuốc lấy sự căm ghét của mọi người, và mọi thiện nghiệp sẽ hóa thành vô ích.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not engage with a noisy slanderer; practice upekṣā (deliberate disregard). Responding or getting drawn into public fault-finding leads to social hostility (lokavidveṣa) and makes one’s merit and good works fruitless (niṣphala).
In the Śānti Parva’s instruction on righteous conduct, Bhishma advises Yudhishthira on how to deal with abusive or censorious speech: treat the slanderer like an irrelevant, wailing disturbance—like a lapwing’s cry or a sick man’s moaning—and move on without retaliation.