Shloka 31
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
न चोद्योगेन बुद्धया वा रूपद्रव्येण वा पुन: । भेदाच्चैव प्रदानाच्च भिद्यन्ते रिपुभिर्गणा:
na codyogena buddhayā vā rūpadravyeṇa vā punaḥ | bhedāc caiva pradānāc ca bhidyante ripubhir gaṇāḥ ||
Bhīṣma nói: Dẫu con người có thể giống nhau về xuất thân và dòng tộc, họ vẫn không thể đồng đều trong sự cần mẫn, trí tuệ, hay về dung mạo và của cải. Kẻ thù lợi dụng những khác biệt ấy: gieo mầm chia rẽ và hối lộ một vài người, rồi làm rạn vỡ thân thể đoàn kết của một gaṇa (cộng hòa/liên minh quý tộc). Vì vậy, đối với gaṇa, sự hiệp nhất bền chặt chính là nơi nương tựa và sức mạnh lớn nhất của dân chúng.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Unity is the strongest protection for a republic or collective polity. Since people naturally differ in effort, intelligence, and wealth, enemies can exploit these differences through factionalism and bribery; therefore, maintaining solidarity is essential.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and social order, Bhishma advises about the vulnerabilities of a gaṇa (republic/assembly). He explains how adversaries destabilize such polities by creating internal divisions and buying off members.