Shloka 21
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
द्रव्यवन्तश्न शूराश्व शस्त्रज्ञा: शास्त्रपारगा: । कृच्छास्वापत्सु सम्मूढान् गणा: संतारयन्ति ते
dravyavantaś ca śūrāś ca śastrajñāḥ śāstrapāragāḥ | kṛcchrāsv āpatsu sammūḍhān gaṇāḥ santārayanti te ||
Bhishma nói: Trong một chính thể do gaṇa (hội đồng/cộng đồng) cai trị, dân chúng sung túc, dũng cảm, tinh thông binh khí và am tường các luận thư có thẩm quyền. Những cộng đồng như thế luôn cứu giúp những người khi tai ương khắc nghiệt ập đến thì trở nên hoang mang—dẫn họ trở lại nơi an toàn và nẻo hạnh đúng đắn.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights an ethical ideal of collective governance: a well-formed community—prosperous, brave, trained in practical skills, and grounded in śāstra—does not abandon the vulnerable. In crises, it actively ‘ferries across’ the confused and afflicted, making public welfare and moral guidance a shared civic duty.
Within Bhishma’s instruction in the Śānti Parva on polity and dharma, he describes the qualities and benefits of a gaṇa-based state/community. He notes that such citizens, being capable and learned, repeatedly help those who become overwhelmed during severe hardships, ensuring social stability and protection.