Shloka 22
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
क्रोधो भेदो भयं दण्ड: कर्षणं निग्रहो वध: । नयत्यरिवशं सद्यो गणान् भरतसत्तम
bhīṣma uvāca | krodho bhedo bhayaṃ daṇḍaḥ karṣaṇaṃ nigraho vadhaḥ | nayaty-arivaśaṃ sadyo gaṇān bharatasattama ||
Bhishma nói: “Hỡi bậc ưu tú của dòng Bharata! Phẫn nộ, bè phái chia rẽ, sợ hãi, bạo lực trừng phạt, thói kéo kẻ khác suy yếu và sa sút, sự cưỡng bức giam giữ, thậm chí giết chóc—khi những khuynh hướng ấy nảy sinh trong một liên minh hay cộng hòa, chúng sẽ mau chóng trao dân chúng vào tay kẻ thù.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a polity—especially a collective body like a gaṇa—collapses from within when it becomes ruled by anger, factionalism, fear, and coercive violence; such internal vices swiftly make it vulnerable to external enemies.
In the Shanti Parva instruction to Yudhiṣṭhira, Bhishma is explaining principles of governance and social stability, warning that internal discord and harsh coercion in a republic or assembly-state quickly results in subjugation by hostile powers.