Shloka 86

Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)

Devanagari script

अभ्युद्धरति चात्मानं॑ प्रसादयति च प्रजा: । फिर तो तुम्हें बहुत-से शुद्ध हृदयवाले

Transliteration

abhyuddharati cātmānaṁ prasādayati ca prajāḥ |

Translation

Bhīṣma nói: Người nào sống đúng theo śāstra, chế ngự tâm và các giác quan, thì tự nâng mình lên và tự cứu lấy mình; và chính nhờ nếp sống kỷ luật, chánh trực ấy, người ấy cũng làm cho dân chúng được an lòng, sinh thiện cảm. Bởi tự chủ nâng đỡ một nền trị vì công minh, vững bền, người ấy trở thành nguồn khiến công chúng thỏa lòng và đặt trọn niềm tin nơi bậc cầm quyền.

Word by Word

• अभ्युद्धरति: raises up / delivers (saves)
• अभ्युद्धरति: Karta
• Type: Verb
• Root: उद्धृ (धातु) + अभि (उपसर्ग)
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथम, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• आत्मानम्: oneself
• आत्मानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आत्मन्
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रसादयति: pleases / makes favorable
• प्रसादयति: Karta
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) + प्र (उपसर्ग) + णिच्
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथम, एकवचन

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रजाः: the subjects / people
• प्रजाः: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रजा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• prajāḥ (the subjects/people)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Self-mastery aligned with śāstra is both personally salvific and socially beneficial: controlling mind and senses uplifts one’s own life and naturally wins the trust and contentment of the people.

What is happening in the narrative?

In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and righteous rule; here he emphasizes that a disciplined, śāstra-guided person (especially a ruler) secures his own welfare and also keeps the subjects pleased and peaceful.