Shloka 13
Nīti-upadeśa to a Rājaputra: Self-restraint, Alliances, and Rival-Management (नीतिउपदेशः)
पक्षिणो मृगजातानि रसगन्धा: फलानि च । तेष्वेव सज्जयेथास्त्वं यथा नश्यत्वयं पर:
pakṣiṇo mṛgajātāni rasagandhāḥ phalāni ca | teṣv eva sajjayethās tvaṃ yathā naśyaty ayaṃ paraḥ ||
Bhīṣma nói: “Chim chóc, các loài thú săn, cao lương mỹ vị và hương thơm, cùng các thứ quả—hãy ghim sự ham muốn của kẻ thù vào đúng những điều ấy. Khi bị dụ vào những khoái lạc và cuộc theo đuổi tốn kém, hắn sẽ dần bị rút cạn của cải và sức lực, rồi tự mình đi đến chỗ diệt vong.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches a rāja-nīti tactic: instead of open confrontation, weaken an enemy by cultivating his addiction to costly pleasures (luxury goods, entertainments, and indulgences) so that he exhausts his resources and collapses from within.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the prince on governance and strategy. Here he recommends a method of neutralizing an adversary by redirecting the enemy’s mind toward indulgence—birds, animals, delicacies, perfumes, and fruits—so the enemy becomes financially and morally enfeebled and is ruined without direct battle.