Shloka 27
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
मुनिर्वाच अनागतमतीतं च याथातथ्यविनिश्चयात् । नानुशोचेत कौसल्य सर्वार्थेषु तथा भव
munir uvāca anāgatam atītaṃ ca yāthātathya-viniścayāt | nānuśocet kausalyā sarvārtheṣu tathā bhava ||
Vị hiền triết nói: “Khi đã xác quyết thực tại đúng như nó là, người ta không còn than khóc vì bất cứ điều gì thuộc về tương lai hay quá khứ. Bởi vậy, hỡi Kausalyā—hoàng tử xứ Kosala—hãy trở nên như thế: không còn sầu muộn đối với mọi sự.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True discernment of reality (yāthātathya-viniścaya) dissolves lamentation: one who understands things as they are does not grieve for what is past or what has not yet come, and should cultivate the same equanimity toward all matters.
Within Bhīṣma’s instruction in the Śānti Parva, a sage’s counsel is cited: he addresses a Kosala prince (Kausalyā), urging him to abandon sorrow by grounding himself in clear knowledge of reality rather than being pulled by memories of the past or anxieties about the future.