Shloka 12
जनकस्य युद्धोपदेशः — Janaka’s Instruction on Steadfast Battle-Conduct
हर्षयेयुविंषण्णांश्व व्यवस्थाप्य परस्परम् । जितां च भूमिं रक्षेत भग्नान् नात्यनुसारयेत्
harṣayeya viṣaṇṇānś ca vyavasthāpya parasparam | jitāṃ ca bhūmiṃ rakṣeta bhagnān nātyanusarayet ||
Bhīṣma nói: Nếu quân mình trở nên chán nản hoặc bắt đầu chùng xuống, vị chỉ huy phải lập lại đội hình cho đúng phép, bố trí để các đơn vị nâng đỡ lẫn nhau, và khơi dậy niềm vui cùng khí thế chiến đấu. Hãy giữ vững và bảo vệ phần đất đã chiếm được; nhưng đừng truy kích quân địch đã tan vỡ quá xa, dù chúng đang tháo chạy.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A righteous commander balances courage with restraint: restore morale and formation, consolidate gains by securing conquered ground, and avoid overextension by chasing a defeated enemy too far.
In Bhīṣma’s instruction on rājadharma and conduct in war, he outlines practical battlefield counsel: re-form dispirited troops, encourage them, hold captured positions, and refrain from excessive pursuit of fleeing opponents.