Shloka 23

Plakṣaprasravaṇa–Kārapacana tīrtha-varṇana and Nārada’s war briefing (Śalya-parva, Adhyāya 53)

Devanagari script

सुरर्षभा ब्राह्मणसत्तमाश्न तथा नृगाद्या नरदेवमुख्या: । इष्ट्वा महा: क्रतुभिर्नसिंहा: संत्यज्य देहान्‌ सुगतिं प्रपन्ना:

Transliteration

surarṣabhā brāhmaṇasattamāś ca tathā nṛgādyā naradevamukhyāḥ | iṣṭvā mahāḥ kratubhir na-siṁhāḥ saṁtyajya dehān sugatiṁ prapannāḥ ||

Translation

Những bậc tối thượng trong hàng chư thiên và những bậc ưu tú nhất trong hàng Bà-la-môn, cũng như các minh quân đứng đầu loài người như vua Nṛga—sau khi cử hành những đại tế lễ—đã rũ bỏ thân xác và đạt đến con đường phúc lạc. Bài kệ nêu bật một viễn tượng đạo đức: hành trì nghi lễ với kỷ luật, đúng theo dharma, được xem như phương tiện đưa đến hậu vận cát tường.

Word by Word

• सुरर्षभाः: best among gods
• सुरर्षभाः: Karta
• Type: Noun
• Root: सुरर्षभ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ब्राह्मणसत्तमाः: best among Brahmins
• ब्राह्मणसत्तमाः: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मणसत्तम
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अश्न: ate/consumed
• Type: Verb
• Root: अश्न
• Form: Imperfect (Lan), 3, Plural

• तथा: likewise
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• नृगाद्याः: Nṛga and others
• नृगाद्याः: Karta
• Type: Noun
• Root: नृगाद्य
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• नरदेवमुख्याः: chief among kings
• नरदेवमुख्याः: Karta
• Type: Noun
• Root: नरदेवमुख्य
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• इष्ट्वा: having sacrificed/worshipped
• Type: Verb
• Root: यज्
• Form: क्त्वा (absolutive), Parasmaipada (usage)

• महाः: great
• महाः: Karma
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• क्रतुभिः: by sacrifices/rites
• क्रतुभिः: Karana
• Type: Noun
• Root: क्रतु
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• नृसिंहाः: lion-like men
• नृसिंहाः: Karta
• Type: Noun
• Root: नृसिंह
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• संत्यज्य: having abandoned
• Type: Verb
• Root: सम् + त्यज्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• देहान्: bodies
• देहान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देह
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• सुगतिम्: good course/destination (heaven)
• सुगतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुगति
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• प्रपन्नाः: attained/resorted to
• प्रपन्नाः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र + पद्
• Form: क्त (past passive participle, used actively), Masculine, Nominative, Plural

Speaker

राम उवाच

Characters & Entities

• Rāma (speaker)
• Nṛga