Shloka 423
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
पतिव्रतानां लोकांक्ष व्रजन्तं सो5न्वपश्यत । तत्पश्चात् देवलने देखा कि विप्रवर जैगीषव्य मुनि अपने तेजसे ऊपर-ऊपरके तीन लोकोंको लाँघकर पतिव्रताओंके लोकमें जा रहे हैं
patīvratānāṁ lokān ca vrajantaṁ so 'nvapaśyata | tatpaścāt devalane dadarśa ki vipravaraḥ jaigīṣavyo muniḥ svatejasā uparyupari trīn lokān laṅghayitvā patīvratānāṁ loke gacchati ||
Vaiśampāyana nói: Rồi ông thấy ngài đang tiến về những cõi của các người vợ thủ tiết. Sau đó, trong thánh địa của chư thiên, Devala thấy vị brāhmaṇa ưu tú—hiền triết Jaigīṣavya—nhờ uy quang tu lực của chính mình, vượt lên trên ba cõi mà đi đến thế giới dành riêng cho những người vợ giữ trọn lời thệ và lòng chung thủy. Đoạn này nêu bật giá trị đạo đức của dharma hôn phối bền vững, và sức vươn phi thường của khổ hạnh khi hòa hợp với chính pháp.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights two complementary ideals: (1) the exalted spiritual status accorded to patīvratā-dharma (steadfast fidelity and vow-keeping within marriage), and (2) the potency of tapas/tejas, by which a sage can transcend ordinary cosmic boundaries. Together they affirm that disciplined righteousness—whether through household vows or ascetic practice—leads to higher realms.
The narrator reports a vision/observation: in a divine precinct, the observer sees the brāhmaṇa sage Jaigīṣavya, empowered by his own spiritual radiance, moving upward beyond the three worlds and heading specifically toward the realm of devoted wives (patīvratā-loka).