Shloka 41

Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha

Balarāma’s Pilgrimage Context

Devanagari script

।। आरुहा च गवां लोकं प्रयातो ब्रह्म॒सत्रिणाम्‌

Transliteration

ārūhā ca gavāṁ lokaṁ prayāto brahmasatriṇām

Translation

Và khi đã lên đến “cõi của loài bò”—một cảnh giới cát tường trên trời—ngài lại đi đến phạm vi của những người hành Brahma-satra, tức những kẻ chuyên tâm vào các nghi lễ Veda kéo dài. Lời kể nhấn mạnh rằng kỷ luật tế tự bền bỉ và hạnh nghiệp công đức được tin là đưa đến những quả vị cao quý sau khi chết.

Word by Word

• आरुह्य: having ascended
• आरुह्य: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-रुह्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• गवाम्: of cows
• गवाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गो
• Form: feminine, genitive, plural

• लोकम्: world/realm
• लोकम्: Karma
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: masculine, accusative, singular

• प्रयातः: departed/went forth
• प्रयातः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-या
• Form: क्त (past passive participle, used actively), masculine, nominative, singular

• ब्रह्मसत्रिणाम्: of the performers of a brahma-satra (a long sacrificial session)
• ब्रह्मसत्रिणाम्: Sambandha
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मसत्रिन्
• Form: masculine, genitive, plural

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• gavāṁ loka (world/realm of cattle)
• brahmasatriṇaḥ (Brahma-sacrificers; performers of brahma-satra)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights a traditional Mahābhārata ethic: disciplined adherence to dharma—especially through sustained Vedic rites and meritorious living—is associated with attaining higher realms after death.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana states that the person being described has 'ascended' to the gavām-loka and then 'departed' to the domain of the brahma-satrins, indicating a posthumous transition to auspicious worlds linked with ritual merit.