Shloka 19
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
ततः स प्रविशन्नेव स्वमाश्रमपदं मुनि:
tataḥ sa praviśann eva svam āśramapadaṁ muniḥ, kāṣṭhabhūto ’śramapade vasati sma mahātapāḥ |
Rồi khi vị hiền triết bước vào ẩn viện của mình, ông thấy Jaigiṣavya đang ngồi ở đó. Nhưng Jaigiṣavya tuyệt nhiên không nói với ông lời nào; bậc đại khổ hạnh ấy ở trong āśrama, giữ sự im lặng cứng rắn như gỗ. Cảnh ấy làm nổi bật kỷ luật của tapas và sức mạnh đạo đức của sự tiết chế: im lặng ở đây không chỉ là không nói, mà là một lời nguyện có chủ ý, thử thách lòng nhẫn nại và khả năng tự chế của người đến gần.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights tapas expressed as disciplined restraint: a deliberate silence (mauna) that cultivates inner control and tests the seeker’s patience and humility. Ethical strength is shown not only in speech and action, but also in the capacity to refrain.
Devala enters his hermitage and sees Jaigiṣavya seated there. Jaigiṣavya remains unmoving and uncommunicative, observing a strict, wood-like silence, and does not respond to Devala.