Shloka 17
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
Devanagari script
कथं भिक्षुरयं प्राप्त: समुद्रे स्नात एव च । इत्येवं चिन्तयामास महर्षिरसितस्तदा,तब तो अमित तेजस्वी महर्षि असित देवलको चिन्ताके साथ-साथ आश्चर्य भी हुआ। वे सोचने लगे, “ये भिक्षु यहाँ पहले ही कैसे आ पहुँचे? इन्होंने तो समुद्रमें स्नानका कार्य भी पूर्ण कर लिया”
Translation
“Sao vị khất sĩ này lại đến được đây, lại còn đã tắm biển rồi?”—hiền giả Asita khi ấy cứ thế suy nghĩ.
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
भिक्षुःthe mendicant
भिक्षुः:
Karta
TypeNoun
Rootभिक्षु
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राप्तःarrived/has come
प्राप्तः:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formक्त (past passive participle used actively/intransitively), Masculine, Nominative, Singular
समुद्रेin the sea
समुद्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमुद्र
FormMasculine, Locative, Singular
स्नातःbathed
स्नातः:
TypeVerb
Rootस्ना
Formक्त (past passive participle used intransitively), Masculine, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
चिन्तयामासhe pondered/thought
चिन्तयामास:
TypeVerb
Rootचिन्त्
Formलिट् (periphrastic perfect), perfect (narrative past), Third, Singular, Parasmaipada
महर्षिःthe great sage
महर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
असितःAsita
असितः:
Karta
TypeNoun
Rootअसित
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes