Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 87

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

विनिष्पतद्धिः शरभै: सिंहैश्न सहसा द्रुतैः । शोच्यामपि दशां प्राप्तो रराजेव स पर्वत:

viniṣpataddhiḥ śarabhaiḥ siṃhaiś ca sahasā drutaiḥ | śocyām api daśāṃ prāpto rarāj eva sa parvataḥ ||

Vaiśampāyana nói: Dẫu bị những śarabha và sư tử nhanh như chớp, bất thần lao tới xé nát và cào rách, ngọn núi ấy—tuy đã rơi vào cảnh đáng thương—vẫn rực lên một vẻ huy hoàng nghiệt ngã, không hề suy giảm.

विनिष्पतद्भिःby (those) leaping forth
विनिष्पतद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootविनिष्पतत् (वि-निष्-√पत्)
FormMasculine, Instrumental, Plural
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
शरभैःby śarabhas (mythic beasts)
शरभैः:
Karana
TypeNoun
Rootशरभ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सिंहैःby lions
सिंहैः:
Karana
TypeNoun
Rootसिंह
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सहसाsuddenly, violently
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
द्रुतैःby swift (ones)
द्रुतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootद्रुत
FormMasculine, Instrumental, Plural
शोच्याम्lamentable
शोच्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशोच्य
FormFeminine, Accusative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दशाम्condition, state
दशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदशा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्तःhaving reached, having come to
प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्राप्त (प्र-√आप्)
FormMasculine, Nominative, Singular
रराजshone
रराज:
TypeVerb
Root√राज्
FormPerfect, 3rd, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

वैशम्पायन (Vaiśampāyana)
शरभ (Śarabha)
सिंह (lion)
पर्वत (mountain)

Educational Q&A

The verse uses a vivid simile to convey that greatness can retain its inherent splendor even when reduced to a wretched state by violent assaults—an ethical reflection on endurance and the tragic dignity seen amid the ruin of war.

Vaiśampāyana describes a scene through comparison: a mountain, though attacked by swift śarabhas and lions and brought to a pitiable condition, still appears radiant—an image likely meant to mirror a formidable figure or battlefield spectacle that remains impressive despite grievous harm.