Shloka 58
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
पटहान् झर्मरांश्वैव क्रकनचान् गोविषाणकान् । आडबम्बरान् गोमुखांश्व डिण्डिमांश्व महास्वनान्
vaiśampāyana uvāca | paṭahān jharmarāṁś caiva krakacān goviṣāṇakān | āḍambarān gomukhāṁś ca ḍiṇḍimāṁś ca mahāsvanān ||
Vaiśampāyana nói: Rồi tiếp đó, họ lần lượt nổi lên muôn thứ nhạc khí chiến trận—trống lớn, chũm chọe va đập, những tiếng lách cách như răng cưa, tù và làm từ sừng bò, trống āḍambara vang dội, kèn gomukha, và những trống đại âm rền rĩ. Tiếng ồn dâng cao ấy báo hiệu sự tụ hội và xuất quân: ý chí chung được bày tỏ bằng âm nhạc võ lễ, chứ không bằng lời nói riêng tư.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war is not only fought with weapons but also staged through ritual signals—drums and horns that unify troops, announce intent, and intensify collective emotion. Ethically, it underscores the impersonal momentum of battle: once such signals rise, individual hesitation yields to the larger machinery of conflict.
After a preceding development in the battle sequence, various loud war-instruments are sounded in succession. This auditory escalation indicates the assembling and activation of forces, functioning like a formal proclamation that the next phase of combat is underway.