Shloka 15
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
कालज्ञानगतिश्ैव ज्योतिषां च व्यतिक्रम: । उत्पाता दारुणाश्वैव शुभाश्न जनमेजय,जनमेजय! वहाँ तपस्यासे पवित्र अन्तःकरणवाले महात्मा वृद्ध गर्गने सरस्वतीके उस शुभ तीर्थमें कालका ज्ञान, कालकी गति, ग्रहों और नक्षत्रोंक उलट-फेर, दारुण उत्पात तथा शुभ लक्षण--इन सभी बातोंकी जानकारी प्राप्त कर ली थी। उन्हींके नामसे वह तीर्थ गर्गस्रोत कहलाता है
kālajñānagatiś caiva jyotiṣāṃ ca vyatikramaḥ | utpātā dāruṇāś caiva śubhāś ca janamejaya ||
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, tại đó (ở bến tắm thiêng trên sông Sarasvatī), bậc đại hiền triết Garga tuổi cao—người có nội tâm đã được thanh tịnh nhờ khổ hạnh—đã thấu biết mọi điều: tri kiến về Thời (Kāla) và dòng vận hành của nó, những biến động bất thường của các thiên thể, các điềm dữ ghê gớm, và cả những dấu hiệu cát tường. Thánh địa ấy được gọi theo danh ngài là ‘Gargasrota’.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Austerity and inner purity are presented as foundations for higher discernment: the sage Garga, purified by tapas, gains insight into Kāla (Time) and the reading of auspicious and inauspicious signs, implying that moral-spiritual discipline supports clear perception of cosmic order.
In the tīrtha-context on the Sarasvatī, the narrator explains that the aged sage Garga acquired knowledge of Time’s course, astral irregularities, and omens at that sacred place; the site becomes known as Gargasrota, linking sacred geography with remembered sage-activity and foreshadowing events through portents.