Shloka 41
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
प्रजानामिव संक़्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् । हाथमें गदा लिये हुए दुर्योधनको पाण्डवोंने इस प्रकार देखा, मानो कोई शुंगयुक्त पर्वत हो अथवा प्रजापर कुपित होकर हाथमें त्रिशूल लिये हुए रुद्रदेव खड़े हों ।।
sañjaya uvāca | prajānām iva saṅkruddhaṃ śūlapāṇim iva sthitam | gadāpāṇiṃ duryodhanaṃ pāṇḍavāḥ samapaśyan yathā śṛṅgavat parvataṃ yathā vā prajāsu kupitaṃ rudraṃ triśūlapāṇim | sa-gado bhārato bhāti pratapan bhāskaro yathā | jalāt samutthitaṃ gadāpāṇiṃ mahābāhuṃ duryodhanaṃ dṛṣṭvā sarva-bhūtāni mene daṇḍadharaṃ yamaṃ prādurbhūtam iti ||
Sañjaya nói: Các Pāṇḍava thấy Duryodhana đứng đó, chùy trong tay—như Rudra vì muôn loài mà nổi giận, tay cầm đinh ba; như ngọn núi có sừng dựng lên trước mặt họ. Vị anh hùng dòng Bharata, mang chùy, rực sáng như mặt trời cháy bỏng. Thấy Duryodhana tay dài, kẻ khuất phục quân thù, từ dưới nước bước lên với vũ khí, muôn loài đều tưởng như Yama—Đấng cầm trượng trừng phạt—đã hiển hiện: điềm báo của sự hủy diệt không nương tay trong bóng tối đạo lý của chiến tranh.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how war magnifies human wrath into something seemingly divine and inevitable: Duryodhana’s martial fury is likened to Rudra and Yama, suggesting that when adharma-driven conflict peaks, it takes on the force of destruction and punishment, overwhelming ordinary moral restraint.
Sañjaya describes the Pāṇḍavas seeing Duryodhana appear with his mace, shining like the sun and terrifying like Rudra with a trident or Yama with the staff of punishment—setting the tone for the climactic mace-fight atmosphere of Shalya Parva.