Shloka 42
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
तमुत्तीर्ण महाबाहुं गदाहस्तमरिंदमम् | मेनिरे सर्वभूतानि दण्डपाणिमिवान्तकम्
tam uttīrṇaṁ mahābāhuṁ gadāhastam ariṁdamam | menire sarvabhūtāni daṇḍapāṇim ivāntakam ||
Sañjaya nói: Khi vị anh hùng tay dài ấy trồi lên (khỏi nước), chùy trong tay, kẻ nghiền nát quân thù, muôn loài đều ngỡ chàng như Yama—Chúa tể Tử thần—hiện ra với trượng trong tay. Cảnh tượng ấy đẩy cao căng thẳng đạo lý của chiến tranh: chỉ một chiến sĩ, với cơn giận và ý chí, cũng có thể phủ bóng kinh hoàng lên thế gian, khi bạo lực mang dáng vẻ uy nghi của sự báo ứng vũ trụ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the image of Yama with the staff of punishment to show how unchecked martial fury and the momentum of war can resemble impersonal cosmic retribution. It underscores the ethical gravity of violence: when a warrior becomes an instrument of destruction, he inspires dread like Death itself, reminding listeners that adharma-driven conflict culminates in inevitable ruin.
Sañjaya describes a formidable warrior emerging from the water holding a mace. His appearance is so terrifying and authoritative that all beings imagine him to be Yama (Antaka) himself, staff in hand—an intensification of the battlefield atmosphere just before further combat.