Shloka 193
अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
प्रत्युद्ययुर्महेष्वासा: पाण्डवानाततायिन: । वे महाधनुर्धर कौरवयोद्धा रणभूमिमें अपराजित राजा दुर्योधनके पास पहुँचकर आततायी पाण्डवोंपर जा चढ़े
sañjaya uvāca | pratyudyayur maheṣvāsāḥ pāṇḍavān ātatāyinaḥ | te mahādhanurdharāḥ kauravayoddhā raṇabhūmau aparājitaṃ rājānaṃ duryodhanaṃ samīpya ātatāyiṣu pāṇḍaveṣu abhyapatanta |
Sañjaya thưa: Những đại cung thủ trong hàng chiến binh Kaurava tiến lên nghênh chiến với Pandava, gán cho họ danh xưng “ātatāyin” — kẻ xâm hại tội ác. Đến gần vua Duryodhana, người vẫn bất khả khuất phục trên chiến địa, họ liền ào tới và giáng đòn dữ dội lên Pandava. Câu kệ không chỉ tả một bước quân sự, mà còn là một lời biện minh đạo lý: gọi đối phương là “ātatāyin” để hợp thức hóa cuộc công kích.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how moral labeling functions in war: calling the opponent ‘ātatāyin’ (aggressor/criminal) serves as an ethical rationale for violent action. It reflects the Mahabharata’s recurring tension between dharma-claims and battlefield realities.
Sanjaya reports that Kaurava great archers move out to confront the Pandavas, approach the undefeated King Duryodhana on the battlefield, and then launch an attack against the Pandava forces.