Previous Verse
Next Verse

Shloka 163

अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन

Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault

अति सर्वाणि भूतानि ददृशु: सर्वमानवा: । उस महामनस्वी वीरकी फुर्ती, अस्त्र-संचालनका सुन्दर ढंग तथा पराक्रम--इन सबको सब लोगोंने सम्पूर्ण प्राणियोंसे बढ़-चढ़कर देखा

ati sarvāṇi bhūtāni dadṛśuḥ sarvamānavāḥ |

Sañjaya thưa: Mọi người đều thấy chàng vượt trội hơn mọi loài hữu tình—từ sự nhanh nhẹn hào sảng, dáng vẻ uyển chuyển khi vận dụng binh khí, cho đến lòng dũng mãnh. Cảnh ấy cho thấy: tài nghệ chiến trận, khi phô bày trước công chúng, trở thành thước đo để người ta phán xét một chiến binh giữa những sức ép đạo lý của chiến tranh.

अतिexceedingly; beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
भूतानिbeings; creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Accusative, Plural
ददृशुःsaw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Plural
सर्वall
सर्व:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
मानवाःmen; people
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
all men (sarvamānavāḥ)
A
all beings (bhūtāni)

Educational Q&A

The verse highlights how extraordinary prowess—speed, disciplined weapon-handling, and courage—wins universal recognition in wartime, reflecting the kṣatriya ideal of excellence under pressure while also reminding that public acclaim becomes a powerful moral and social force in battle.

Sañjaya reports that everyone present is watching a great warrior and is struck by his exceptional agility, elegant use of weapons, and valor, judging him as surpassing all other beings in that moment.