Previous Verse
Next Verse

Shloka 88

Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)

ततः शारद्वत: षडडश्नि: प्रत्यविद्धयद्‌ युधिष्ठिरम्‌ । विव्याध चाश्वान्निशितैस्तस्याष्टाभि: शिलीमुखै:

tataḥ śāradvataḥ ṣaḍbhiḥ pratyaviddhayad yudhiṣṭhiram | vivyādha cāśvān niśitais tasyāṣṭābhiḥ śilīmukhaiḥ ||

Bấy giờ Śāradvata (Kṛpa) bắn trúng vua Yudhiṣṭhira bằng sáu mũi tên. Với tám mũi tên sắc nhọn như thân sậy, ông còn đâm xuyên cả những con ngựa của Yudhiṣṭhira—trong đạo lý chiến trận khắc nghiệt, đó không chỉ là nhắm vào chiến binh mà còn nhằm tước đi cơ động và quyền chỉ huy giữa chiến trường.

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'thereupon/from then')
शारद्वतःŚāradvata (Kṛpa)
शारद्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootशारद्वत
FormMasculine, nominative, singular
षड्भिःwith six
षड्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootषट्
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural (numeral used adjectivally)
अश्निभिःwith arrows (lit. stones/arrow-shafts; here 'arrows')
अश्निभिः:
Karana
TypeNoun
Rootअश्नि
FormMasculine, instrumental, plural
प्रत्यविद्धत्pierced/struck
प्रत्यविद्धत्:
TypeVerb
Rootप्रति-√व्यध्
FormAorist (luṅ), parasmaipada, 3rd person, singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, accusative, singular
विव्याधwounded/pierced
विव्याध:
TypeVerb
Root√व्यध्
FormPerfect (liṭ), parasmaipada, 3rd person, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya (conjunction)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, accusative, plural
निशितैःwith sharp
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural (PPP of √शा/√शि 'to sharpen': 'sharpened')
तस्यof him/of his (Yudhiṣṭhira’s)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, genitive, singular
अष्टाभिःwith eight
अष्टाभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootअष्टन्
FormMasculine/Neuter, instrumental, plural (numeral used adjectivally)
शिलीमुखैःwith śilīmukha arrows
शिलीमुखैः:
Karana
TypeNoun
Rootशिलीमुख
FormMasculine, instrumental, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śāradvata (Kṛpa/Kṛpācārya)
Y
Yudhiṣṭhira
H
horses (aśvāḥ)
A
arrows (bāṇa/śilīmukha)

Educational Q&A

The verse highlights the grim realism of kṣatriya warfare: victory often depends on disabling an opponent’s capacity to fight (including striking horses), raising ethical tension between martial necessity and ideals of restraint.

Sañjaya reports that Kṛpa (Śāradvata) shoots Yudhiṣṭhira with six arrows and then wounds Yudhiṣṭhira’s horses with eight sharp śilīmukha arrows, aiming to weaken his position in the battle.