Shloka 776
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
अश्वांस्तस्थावधीत् तूर्णमुभौ च पार्ष्णिसारथी । तत्पश्चात् सुसंयत भल्लोंके प्रहारसे उसके रथ, जूए और ईषादण्ड (हरसे)-को काटकर शीघ्र ही घोड़ों तथा दोनों पारशश्वरक्षकोंको भी मार डाला
sañjaya uvāca |
aśvān tasthāv adhīt tūrṇam ubhau ca pārṣṇisārathī |
tatpaścāt susaṃyata-bhallaiḥ prahāra-sevayā tasya rathaṃ yugaṃ ca īṣādaṇḍaṃ ca ciccheda, śīghram aśvān ubhau ca pārṣṇisārathīś ca jaghāna |
Sanjaya thưa: Đứng vững như núi, chàng lập tức đánh hạ bầy ngựa, lại giết luôn hai kẻ hầu đứng ở phía sau chiến xa. Rồi sau đó, bằng những mũi tên sắc như lưỡi dao, nhắm chuẩn và bắn dồn dập, chàng chém đứt chiến xa của đối phương, cả ách và cán xe; và không chậm trễ, chàng lại giết nốt bầy ngựa cùng hai người đánh xe phía sau.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, technical mastery and strategic targeting (disabling the chariot’s structure and support) can decide outcomes, while also exposing the ethical burden of collateral suffering—attendants and animals become vulnerable despite not being principal combatants.
In Sanjaya’s report of the battle, a warrior rapidly kills the horses and the two rear chariot-attendants, then uses well-aimed broad-headed arrows to cut the opponent’s chariot components—chariot, yoke, and pole—thereby immobilizing and dismantling the enemy’s fighting platform.