Shloka 316
शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12
रुधिरौघपरिक्लिन्न: प्रविश्य विपुलं तम: | आपके पुत्रद्वारा ताड़ित होकर चेकितान अत्यन्त मूर्च्छित हो रथकी बैठकमें गिर पड़ा। उस समय उसका सारा शरीर खूनसे लथपथ हो गया था
rudhiraughapariklinnaḥ praviśya vipulaṃ tamaḥ |
Sañjaya thưa: “Bị con trai của ngài đánh gục, Cekitāna choáng váng đến ngất lịm, ngã sụp xuống ghế chiến xa. Khi ấy toàn thân ông đẫm trong dòng máu tuôn trào, như chìm vào một bóng tối mênh mông—dấu ấn của sự tàn bạo tức thời của chiến tranh và cái giá bi thảm khi tài nghệ võ trận biến thành sự hủy diệt thuần túy.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the grim ethical reality of war: heroism and martial skill can culminate in catastrophic suffering. It invites reflection on the limits of kṣatriya-dharma when the battlefield reduces persons to blood and unconsciousness, highlighting the human cost behind claims of victory.
Sañjaya reports that Chekitāna, struck by Dhṛtarāṣṭra’s son, becomes severely wounded, drenched in blood, and falls unconscious—collapsing into his chariot-seat as he ‘enters darkness’ (a poetic expression for swooning).