Shloka 426
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
प्रलापयुक्त महति चित्रन्यस्तं पटे यथा । नृपश्रेष्ठ॒ उस समय वह क्रूरतापूर्ण वचन सुनकर कुरुकुलकी समस्त स्त्रियाँ और गान्धारी देवी सहसा पृथ्वीपर गिर गयीं
pralāpayuktaṁ mahati citranyastaṁ paṭe yathā | nṛpaśreṣṭha us samaya vah krūratāpūrṇa vacana sunkar kurukulakī samasta striyāṁ aur gāndhārī devī sahasā pṛthvīpar gir gayīṁ, rājaparivārake sabhī log apanī sudha-budha khokar dhartīpar gir paṛe aur pralāpa karne lage | ve aise jān paṛte the mano viśāl paṭpar aṅkita kiye gaye citra hoṁ |
Vaiśampāyana nói: Hỡi bậc vương giả tối thượng! Nghe những lời tàn nhẫn ấy, toàn thể phụ nữ của dòng Kuru—cùng với Hoàng hậu Gāndhārī—bỗng chốc ngã quỵ xuống đất. Cả hoàng tộc, mất hết tỉnh trí và tự chủ, đổ sụp trên mặt đất rồi bật lên tiếng than khóc. Họ trông như những hình tượng được vẽ trên một tấm toan khổng lồ—bất động, sững sờ vì bi thương—cho thấy lời nói nghiệt ngã sau chiến tranh càng khoét sâu khổ đau và làm tan vỡ sự kiềm chế.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of speech: cruel or harsh words, especially amid catastrophe, intensify trauma and can break a community’s composure. Restraint (dama) and compassion in speech are implied as dharmic virtues when grief is already overwhelming.
After hearing a cruel statement (contextually, news and words connected to the war’s devastation), the Kuru household—its women and Queen Gāndhārī—collapse to the ground, lose awareness, and wail. The poet uses a simile: they look like painted figures on a large canvas, stunned and motionless in shock.