Shloka 11
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
ततो दुर्योधनो राजा हतबन्धू रणाजिरात् । अपसृत्य हृदं घोरं विवेश रिपुजाद भयात्,तदनन्तर राजा दुर्योधन अपने भाइयोंके मारे जानेपर समरांगणसे दूर जाकर शत्रुके भयसे भयंकर तालाबमें घुस गया
tato duryodhano rājā hatabandhū raṇājirāt | apasṛtya hṛdaṃ ghoraṃ viveśa ripujād bhayāt ||
Bấy giờ vua Duryodhana, khi thân tộc và anh em đã bị giết trên chiến địa, liền rút khỏi trận trường. Bị nỗi sợ kẻ thù lấn át, hắn chui vào một hồ nước ghê rợn—đó không phải là dũng khí, mà là cuộc tháo chạy tuyệt vọng trước sự sụp đổ cả về đạo lý lẫn binh lực của phe mình.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how fear and the loss of one’s supporting kin can drive a ruler into ignoble flight. In the Mahābhārata’s ethical frame, such retreat signals the unraveling of adharma-based power: when inner steadiness and righteous grounding are absent, kingship collapses into panic and concealment.
After many of his brothers/kinsmen have been killed, Duryodhana leaves the battlefield and, fearing the enemy, hides by entering a terrifying lake. This sets the stage for subsequent events in which he is sought out and confronted.