Shloka 83
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
Devanagari script
अविषदह्दोन दुःखेन ततस्ते रुरुदुस्त्रय: । राजाको इस प्रकार अयोग्य अवस्थामें सोया देख वे तीनों असहा दुःखसे पीड़ित हो रोने लगे
Transliteration
aviṣahya-duḥkhena tataḥ te ruruduḥ trayaḥ | rājānam evaṃ prakāram ayogya-avasthāyāṃ śayamānaṃ dṛṣṭvā te trayo 'sahya-duḥkha-pīḍitāḥ ruditum ārabdhavantaḥ ||
Translation
Sañjaya nói: Bị nỗi đau không sao chịu nổi dồn ép, cả ba bật khóc. Thấy nhà vua nằm trong cảnh ngộ nhục nhã và đáng thương đến thế, họ—bị sầu thảm nghiền nát—vỡ òa tiếng than.
Word by Word
अविषदह्दोनunclear/possibly corrupt reading
अविषदह्दोन:
Karta
TypeNoun
Rootअविषदह्दोन
Formunknown, unknown, unknown
दुःखेनwith/through sorrow
दुःखेन:
Karana
TypeNoun
Rootदुःख
Formneuter, instrumental, singular
ततःthen/from there
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
रुरुदुःthey wept
रुरुदुः:
Karta
TypeVerb
Rootरुद्
Formperfect (liṭ), 3rd, plural
त्रयःthree (persons)
त्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रि
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaT
the king (rājā)T
the three (trayaḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes