Shloka 373
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
विस्फुरन्तं च पशुवत् तथैवैनममारयत् | अश्वत्थामाने झपटकर उसे पकड़ लिया और पृथ्वीपर दे मारा। वह उसके चंगुलसे छूटनेके लिये बहुतेरा हाथ-पैर मारता रहा; किंतु अश्वत्थामाने उसे भी पशुकी तरह गला घोंटकर मार डाला
visphurantaṃ ca paśuvat tathaivainam amārayat |
Sañjaya nói: “Dù hắn quằn quại, vùng vẫy như một con thú, Aśvatthāmā vẫn giết hắn. Chộp lấy trong một cú lao bất ngờ, y quật hắn xuống đất; người kia liều mạng giãy giụa để thoát ra, nhưng Aśvatthāmā đã bóp cổ giết chết, như giết một con vật.” Câu kệ nhấn mạnh sự tàn bạo phi nhân trong cuộc tập kích ban đêm, nơi tự chế và dharma bị che lấp bởi cơn giận và lòng báo thù.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how unchecked fury and vengeance in war can erase human restraint, reducing both victim and killer to a state described as ‘paśuvat’ (beast-like). It implicitly contrasts such conduct with dharmic warfare, where limits and compassion restrain violence.
During the Sauptika episode, Aśvatthāmā seizes a struggling opponent, throws him to the ground, and kills him by throttling, while Sañjaya reports the scene to Dhṛtarāṣṭra as part of the night-time slaughter.