Shloka 43

Aśvatthāmā’s Stuti of Rudra and Śiva’s Empowerment (सौप्तिकपर्व, अध्याय ७)

Devanagari script

येषां विस्मयते नित्यं भगवान्‌ कर्मभिह्र: । मनोवाक्कर्मभिय॑क्तिनित्यमाराधितश्न यै:

Transliteration

sañjaya uvāca | yeṣāṃ vismayate nityaṃ bhagavān karmabhiḥ | manovākkarmabhir yukti-nityam ārādhitaś ca yaiḥ | sākṣād bhagavān śaṅkaraḥ ||

Translation

Sañjaya nói: Những việc làm của họ khiến Đấng Tối Thượng luôn kinh ngạc. Với ý chí kỷ luật, họ thờ phụng không ngừng, chăm chú, bằng tâm, bằng lời, và bằng hành động; quả thật, chính Thần Śaṅkara (Śiva) được họ trực tiếp tôn kính ngày qua ngày.

Word by Word

• येषाम्: of whom
• येषाम्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: —, षष्ठी, बहुवचन

• विस्मयते: is astonished
• विस्मयते: —
• Type: Verb
• Root: वि+स्मि (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद

• नित्यम्: always
• नित्यम्: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कर्मभिः: by (their) deeds
• कर्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• यैः: by whom / by which (persons)
• यैः: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: —, तृतीया, बहुवचन

• मनोवाक्कर्मभिः: by mind, speech, and action
• मनोवाक्कर्मभिः: करण
• Type: Noun
• Root: मनस् + वाच् + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: अधिकारण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)

• आराधितः: worshipped / propitiated
• आराधितः: —
• Type: Adjective
• Root: आ+राध् (धातु) → आराधित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, क्त (past passive participle)

• साक्षात्: directly, in person
• साक्षात्: —
• Type: Indeclinable
• Root: साक्षात्

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: कर्ता
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शंकरः: Shankara (Śiva)
• शंकरः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhagavān (the Lord)
• Śaṅkara (Śiva/Mahādeva)

Educational Q&A

What is the core teaching?

True devotion is not merely ritual; it is sustained integrity—worship expressed through the alignment of mind, speech, and action, carried out with constant attentiveness and disciplined intent.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes a group whose conduct and devotional practice are so exemplary that the divine is said to marvel at their deeds; they are portrayed as daily worshippers of Śaṅkara (Mahādeva) through thought, word, and deed.