Mahabharata — Sabha Parva, Shloka 43
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
इत्युक्त्वा राजशार्टूलस्तस्थौ गर्जन्ञमर्षण: । ऐसा कहकर क्रोधमें भरा हुआ राजसिंह शिशुपाल दहाड़ता हुआ युद्धके लिये डट गया,स्वराष्ट्राणि गमिष्यामस्तदनुज्ञातुमरहसि । श्रुत्वा तु वचन राज्ञां धर्मराजो युधिछिर: “हम अपने-अपने राष्ट्रको जायँगे, आप हमें आज्ञा दें।।
ity uktvā rājaśārṭūlas tasthau garjan amarṣaṇaḥ | svarāṣṭrāṇi gamiṣyāmas tad-anujñātum arhasi | śrutvā tu vacanaṃ rājñāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
Nói xong, “hổ trong hàng vương giả” đứng vững, gầm vang trong cơn thịnh nộ không kìm, sẵn sàng cho chiến trận. Rồi các vua hội tụ thưa: “Chúng ta sẽ trở về các cõi nước của mình; xin ngài ban phép.” Nghe lời các bậc quân vương ấy, Dharma-vương Yudhiṣṭhira kính cẩn tiếp đãi họ theo lễ nghi, rồi bảo các em: “Những vị vua này đến với ta bằng thiện ý. Nay các chúa công hùng mạnh ấy, sau khi xin phép ta, đã sẵn sàng hồi quốc. Cầu điều lành đến với các em—hãy cung tống những bậc quân vương ưu tú này một cách cung kính đến tận biên giới vương quốc.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid provocation and martial tension, dharma in kingship is shown through proper conduct: honoring guests and granting leave respectfully. Yudhiṣṭhira models ethical rulership by maintaining decorum and ensuring dignified escort for visiting kings.
After a furious outburst, Śiśupāla stands roaring, poised for conflict. Meanwhile, the visiting kings request Yudhiṣṭhira’s permission to return home. Yudhiṣṭhira honors them appropriately and instructs his brothers to escort them respectfully to the borders.