Shloka 31
Bhīṣma–Śiśupāla-saṃvādaḥ
Bhishma and Shishupala’s exchange in the assembly
वृद्ध: किल समुद्रान्ते कश्चिद्धंसो5भवत् पुरा । धर्मवागन्यथावृत्त: पक्षिण: सोडनुशास्ति च
vṛddhaḥ kila samudrānte kaścid haṃso 'bhavat purā | dharmavāg anyathāvṛttaḥ pakṣiṇaḥ so 'nuśāsti ca ||
Śiśupāla nói: “Thuở xưa, bên bờ biển có một con thiên nga già sinh sống. Nó nói những lời cao đạo về dharma, nhưng hạnh kiểm của nó lại trái ngược hẳn. Dẫu vậy, nó vẫn luôn răn dạy các loài chim khác: ‘Hãy hành thiện theo dharma; hãy tránh xa adharma.’ Vì thế, các loài chim cứ hết lần này đến lần khác nghe lời khuyên đạo lý từ miệng con thiên nga luôn tự nhận là nói lời chân thật ấy.”
शिशुपाल उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical problem of preaching dharma while living contrary to it—warning that moral authority is undermined when conduct does not match counsel.
Śiśupāla introduces an illustrative tale: an old swan living by the sea continually advises other birds to follow dharma and avoid adharma, even though his own behavior contradicts his righteous speech.