Shloka 12
Adhyāya 3: Indra’s Invitation and Yudhiṣṭhira’s Refusal to Abandon the Dog
Svargārohaṇa Test
भीतं भक्त नान्यदस्तीति चार्त॑ प्राप्तं क्षीणं रक्षणे प्राणलिप्सुम् । प्राणत्यागादप्यहं नैव मोक्तुं यतेयं वै नित्यमेतद् व्रतं मे
yudhiṣṭhira uvāca | bhītaṃ bhaktaṃ nānyad astīti cārtaṃ prāptaṃ kṣīṇaṃ rakṣaṇe prāṇalipsum | prāṇatyāgād apy ahaṃ naiva moktuṃ yateyaṃ vai nityam etad vrataṃ me ||
Yudhiṣṭhira thưa: “Dẫu phải hiến cả mạng sống mình, ta cũng không thể bỏ rơi người đến với ta trong sợ hãi và lòng thành, kêu rằng: ‘Con không còn nơi nương tựa nào khác’, đang khốn khổ, suy kiệt, không tự bảo vệ được, và chỉ mong giữ lấy mạng sống. Đó là lời thệ nguyện thường hằng của ta—luôn gắng sức che chở kẻ cầu cứu như vậy.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is to protect those who seek refuge—especially the fearful, weak, and distressed—even when doing so entails personal risk. The verse frames protection of the suppliant as a lifelong vow (vrata), not a situational choice.
In the Mahāprasthānika context, Yudhiṣṭhira articulates his unwavering ethical commitment: anyone who approaches him in distress, declaring there is no other refuge, must not be abandoned. It underscores his identity as a dharmic king even at the end of his journey.