Adhyaya 65

Verse 1

/ अपन काल बा | अर षट्षष्टितमो<5 ध्याय: युधिष्ठिरका अर्जुनसे भ्रमवश कर्णके मारे जानेका वृत्तान्त पूछना युधिषछ्िर उवाच स्वागतं देवकीमात: स्वागतं ते धनंजय । प्रियं मे दर्शनं गाढं युवयोरच्युतार्जुनौ

Yudhiṣṭhira nói: “Hoan nghênh, hỡi con của Devakī; hoan nghênh ngươi, Dhanaṃjaya. Thật sâu đậm và quý báu đối với ta là được thấy cả hai người—Acyuta và Arjuna.”

Verse 2

आशीविषसमं युद्धे सर्वशस्त्रविशारदम्‌,कर्ण युद्धमें विषधर सर्पके समान भयंकर, सम्पूर्ण शस्त्र-विद्याओंमें निपुण तथा कौरवोंका अगुआ था। वह शत्रुपक्षमें सबका कल्याण-साधक और कवच बना हुआ था। वृषसेन और सुषेण-जैसे धनुर्धर उसकी रक्षा करते थे

Yudhiṣṭhira nói: “Trong chiến trận, Karṇa như rắn độc—ghê gớm, tinh thông trọn vẹn mọi môn binh khí. Ông đứng làm thủ lĩnh hàng đầu của phe Kaurava; và ở phía địch, ông như một áo giáp che chở, bảo toàn lợi thế và phúc lợi cho người của mình. Những cung thủ như Vṛṣasena và Suṣeṇa hộ vệ ông.”

Verse 3

अग्रगं धार्तराष्ट्राणां सर्वेषां शर्म वर्म च । रक्षितं वृषसेनेन सुषेणेन च धन्विना,कर्ण युद्धमें विषधर सर्पके समान भयंकर, सम्पूर्ण शस्त्र-विद्याओंमें निपुण तथा कौरवोंका अगुआ था। वह शत्रुपक्षमें सबका कल्याण-साधक और कवच बना हुआ था। वृषसेन और सुषेण-जैसे धनुर्धर उसकी रक्षा करते थे

Yudhiṣṭhira nói: “Karna là người đứng đầu trong số các con của Dhṛtarāṣṭra—vừa là chỗ nương tựa, vừa là áo giáp của họ. Ông được các cung thủ Vṛṣasena và Suṣeṇa bảo vệ.”

Verse 4

अनुज्ञातं महावीर्य रामेणास्त्रे सुदुर्जयम्‌ । अग्र्यं सर्वस्य लोकस्य रथिनं लोकविश्रुतम्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi bậc dũng lực, ông đã được Rāma (Paraśurāma) cho phép thọ dụng một thứ vũ khí cực khó chế ngự. Ông lừng danh khắp thế gian là bậc chiến xa dũng tướng hàng đầu, được muôn người biết đến.”

Verse 5

परशुरामजीसे अस्त्र-शस्त्रोंका ज्ञान प्राप्त करके वह महान्‌ शक्तिशाली और अत्यन्त दुर्जय हो गया था। समस्त संसारका सर्वश्रेष्ठ रथी एवं विश्वविख्यात वीर था ।। त्रातारं धार्तराष्ट्राणां गन्तारं वाहिनीमुखे । हन्तारं परसैन्यानाममित्रगणमर्दनम्‌,धृतराष्ट्रपुत्रोंका रक्षक, सेनाके मुहानेपर जाकर युद्ध करनेवाला, शत्रुसैनिकोंका संहार करनेमें समर्थ तथा विरोधियोंका मान मर्दन करनेवाला था

Yudhiṣṭhira nói: “Chàng là người bảo hộ các con của Dhṛtarāṣṭra, kẻ luôn tiến thẳng đến tận tiền tuyến của quân đội, kẻ sát phạt đạo quân đối phương và nghiền nát hàng ngũ thù địch.”

Verse 6

दुर्योधनहिते युक्तमस्मद्दु:खाय चोद्यतम्‌ । अप्रधृष्यं महायुद्धे देवेरपि सवासवै:,वह सदा दुर्योधनके हितमें संलग्न रहकर हम-लोगोंको दुःख देनेके लिये उद्यत रहता था। महायुद्ध-में इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता भी उसे परास्त नहीं कर सकते थे

Yudhiṣṭhira nói: “Chàng luôn tận tụy vì lợi ích của Duryodhana và quyết tâm gieo sầu khổ cho chúng ta. Trong đại chiến, chàng bất khả xâm phạm—đến cả chư thiên, với Indra đứng đầu, cũng không thể khuất phục.”

Verse 7

अनलानिलयोस्तुल्यं तेजसा च बलेन च | पातालमिव गम्भीर सुहृदां नन्दिवर्धनम्‌,वह तेजमें अग्नि, बलमें वायु और गम्भीरतामें पातालके समान था। अपने मित्रोंका आनन्द बढ़ानेवाला और मेरे मित्रोंके लिये यमराजके समान था। किसी असुरको जीतकर आये हुए दो देवताओंके समान तुम दोनों मित्र महासमरमें कर्णको मारकर यहाँ आ गये, यह बड़े सौभाग्यकी बात है

Yudhiṣṭhira nói: “Rực cháy như Agni, mạnh mẽ như Vāyu, sâu thẳm như Pātāla—đó là chàng. Chàng đem niềm vui cho bằng hữu; nhưng với đồng minh của ta, chàng như chính Yama. Thật là phúc lớn khi hai người, như đôi thần linh trở về sau khi hàng phục một asura, đã trở lại đây sau khi hạ sát Karṇa trong đại chiến.”

Verse 8

अन्तकं मम मित्राणां हत्वा कर्ण महामृधे । दिष्ट्या युवामनुप्राप्ती जित्वासुरमिवामरौ,वह तेजमें अग्नि, बलमें वायु और गम्भीरतामें पातालके समान था। अपने मित्रोंका आनन्द बढ़ानेवाला और मेरे मित्रोंके लिये यमराजके समान था। किसी असुरको जीतकर आये हुए दो देवताओंके समान तुम दोनों मित्र महासमरमें कर्णको मारकर यहाँ आ गये, यह बड़े सौभाग्यकी बात है

Yudhiṣṭhira nói: “Sau khi hạ sát Karṇa trong trận chiến lớn và khủng khiếp ấy—kẻ như chính Tử thần đối với đồng minh của ta—hai người đã trở về đây nhờ phúc lành, như hai vị thần vừa hàng phục một asura. Quả là điềm lành.”

Verse 9

घोरं युद्धमदीनेन मया हाप्याच्युतार्जुनौ । कृत॑ तेनान्तकेनेव प्रजा: सर्वा जिघांसता,श्रीकृष्ण और अर्जुन! सम्पूर्ण प्रजाका संहार करनेकी इच्छा रखनेवाले कालके समान उस कर्णने आज मेरे साथ घोर युद्ध किया था। फिर भी मैंने उसमें दीनता नहीं दिखायी

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Kṛṣṇa và Arjuna, hôm nay Karṇa—như chính Tử thần, kẻ nung nấu ý định diệt tận muôn loài—đã giao chiến với ta một trận khốc liệt. Dẫu vậy, ta không hề tỏ ra nao núng hay yếu mềm trước mặt chàng.”

Verse 10

तेन केतुश्न मे छिन्नो हतौ च पार्ष्णिसारथी । हतवाहस्ततश्चास्मि युयुधानस्य पश्यत:,उसने सात्यकि, धृष्टद्युम्न, नकुल, सहदेव, वीर शिखण्डी, द्रौपदीपुत्र तथा पांचालोंके देखते-देखते मेरी ध्वजा काट डाली, पार्श्वरक्षकोंको मार डाला और मेरे घोड़ोंका भी संहार कर डाला था

Khi ấy, hắn đã chém đứt kỳ hiệu của ta, giết sạch quân hộ vệ hai bên và tiêu diệt cả đàn ngựa của ta—tất cả diễn ra ngay trước mắt Yuyudhāna (Sātyaki), Dhṛṣṭadyumna, Nakula, Sahadeva, dũng sĩ Śikhaṇḍin, các con của Draupadī và toàn thể người Pāñcāla.

Verse 11

धृष्टद्युम्नस्य यमयोवीरिस्थ च शिखण्डिन: । पश्यतां द्रौपदेयानां पज्चालानां च सर्वश:,उसने सात्यकि, धृष्टद्युम्न, नकुल, सहदेव, वीर शिखण्डी, द्रौपदीपुत्र तथा पांचालोंके देखते-देखते मेरी ध्वजा काट डाली, पार्श्वरक्षकोंको मार डाला और मेरे घोड़ोंका भी संहार कर डाला था

Yudhiṣṭhira nói: “Śikhaṇḍin hùng mạnh—tựa như Thần Chết—cùng với Dhṛṣṭadyumna, ngay trước mắt các con của Draupadī và toàn thể người Pāñcāla, đã chém đổ kỳ hiệu của ta, giết quân hộ vệ hai bên và tiêu diệt đàn ngựa của ta. Trong cuộc chiến này, ngay cả những dấu hiệu hữu hình của vương danh và sự che chở cũng bị đập tan trước mặt đồng minh của chính mình, nhắc ta rằng vận may xoay chuyển nhanh đến nhường nào và hậu quả chiến trận khốc liệt đến nhường nào.”

Verse 12

एताज्जित्वा महावीर्य: कर्ण: शत्रुगणान्‌ बहून्‌ । जितवान्‌ मां महाबाहो यतमानो महारणे,महाबाहो! महायुद्धमें विजयके लिये प्रयत्न करनेवाले महापराक्रमी कर्णने इन बहुसंख्यक शत्रुगणोंको परास्त करके मुझपर विजय पायी थी

Hỡi bậc cường tý, trong đại chiến ấy, Karṇa đại dũng—gắng sức vì chiến thắng—đã khuất phục vô số đạo quân địch, rồi cũng đánh bại cả ta.

Verse 13

अभिसृत्य च मां युद्धे परुषाण्युक्तवान्‌ बहु । तत्र तत्र युधां श्रेष्ठ परिभूय न संशय:,योद्धाओंमें श्रेष्ठ वीर! उसने युद्धमें मेरा पीछा करके जहाँ-तहाँ मुझे अपमानित करते हुए बहुत-से कटुवचन सुनाये हैं--इसमें संशय नहीं है। धनंजय! मैं इस समय भीमसेनके प्रभावसे ही जीवित हूँ। यहाँ अधिक कहनेसे क्या लाभ? मैं उस अपमानको किसी प्रकार सह नहीं सकता

Hỡi bậc dũng sĩ bậc nhất giữa các chiến binh, hắn đã đuổi theo ta trong chiến trận và ném vào ta bao lời cay nghiệt; lại còn làm nhục ta hết nơi này đến chốn khác—điều ấy không thể nghi ngờ. Dhanañjaya, đến giờ ta còn sống chỉ nhờ uy lực của Bhīmasena. Nói thêm nữa để làm gì? Ta không sao chịu nổi nỗi nhục ấy.

Verse 14

भीमसेनप्रभावात्तु यज्जीवामि धनंजय । बहुनात्र किमुक्तेन नाहं तत्‌ सोढुमुत्सहे,योद्धाओंमें श्रेष्ठ वीर! उसने युद्धमें मेरा पीछा करके जहाँ-तहाँ मुझे अपमानित करते हुए बहुत-से कटुवचन सुनाये हैं--इसमें संशय नहीं है। धनंजय! मैं इस समय भीमसेनके प्रभावसे ही जीवित हूँ। यहाँ अधिक कहनेसे क्या लाभ? मैं उस अपमानको किसी प्रकार सह नहीं सकता

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Dhanañjaya, ta còn sống đến giờ chỉ nhờ sức mạnh của Bhīmasena. Ở đây nói nhiều thêm để làm gì? Ta không đủ sức chịu đựng nỗi nhục ấy.”

Verse 15

त्रयोदशाहं वर्षाणि यस्माद्‌ भीतो धनंजय । न सम निद्रां लभे रात्री न चाहनि सुखं क्वचित्‌,अर्जुन! मैं जिससे भयभीत होकर तेरह वर्षोतक न तो रातमें अच्छी तरह नींद ले सका और न दिनमें ही कहीं सुख पा सका

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Dhanañjaya (Arjuna), vì sợ hắn mà suốt mười ba năm, ban đêm ta không thể có giấc ngủ yên lành, ban ngày cũng chẳng tìm thấy niềm vui ở bất cứ nơi đâu.”

Verse 16

तस्य द्वेषेण संयुक्त: परिदहों धनंजय । आत्मनो मरणे यातो वाध्रीणस इव द्विप:,धनंजय! मैं उसके द्वेषसे निरन्तर जलता रहा। जैसे वाध्रीणस नामक पशु अपनी मौतके लिये ही वधस्थानमें पहुँच जाय, उसी प्रकार मैं भी अपनी मृत्युके लिये कर्णका सामना करने चला गया था

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Dhanañjaya, vì lòng thù ghét hắn mà ta luôn bị thiêu đốt trong tâm. Như loài vật gọi là vādhṛīṇasa tự đi thẳng đến nơi đồ tể để chịu chết, ta cũng đã đi đối mặt với Karṇa như thể đi gặp chính cái chết của mình.”

Verse 17

तस्यायमगमत्‌ कालकश्रिन्तयानस्य मे चिरम्‌ । कथं कर्णो मया शकयो युद्धे क्षपयितुं भवेत्‌,मैं कर्णको युद्धमें कैसे मार सकता हूँ, यही सोचते हुए मेरा यह दीर्घकाल व्यतीत हुआ है

Yudhiṣṭhira nói: “Đã rất lâu rồi ta cứ chìm trong nỗi lo nghĩ ấy: ‘Làm sao ta có thể diệt được Karṇa trong chiến trận?’”

Verse 18

जाग्रत्स्वपंश्व॒ कौन्तेय कर्णमेव सदा हाहम्‌ | पश्यामि तत्र तत्रैव कर्णभूतमिदं जगत्‌,कुन्तीनन्दन! मैं जागते और सोते समय सदा कर्णको ही देखा करता था। यह सारा जगत्‌ मेरे लिये जहाँ-तहाँ कर्णमय हो रहा था

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi con của Kuntī, dù thức hay ngủ ta vẫn luôn chỉ thấy Karṇa. Nhìn đến đâu, cả thế gian này đối với ta cũng như đã hóa thành Karṇa.”

Verse 19

यत्र यत्र हि गच्छामि कर्णाद्‌ भीतो धनंजय । तत्र तत्र हि पश्यामि कर्णमेवाग्रत: स्थितम्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Dhanañjaya, đi đến đâu ta cũng run sợ Karṇa; và ở đó, hết lần này đến lần khác, ta lại thấy chính Karṇa đứng ngay trước mặt ta.”

Verse 20

धनंजय! मैं जहाँ-जहाँ भी जाता, कर्णसे भयभीत होनेके कारण सदा उसीको अपने सामने खड़ा देखता था ।। सो*<हं तेनैव वीरेण समरेष्वपलायिना । सहय: सरथ: पार्थ जित्वा जीवन्‌ विसर्जित:,पार्थ! मैं समरभूमिमें कभी पीठ न दिखानेवाले उसी वीर कर्णके द्वारा रथ और घोड़ोंसहित परास्त करके केवल जीवित छोड़ दिया गया हूँ

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Dhanañjaya (Arjuna)! Ta đi đến đâu cũng vậy, vì sợ Karṇa mà luôn thấy hắn như đang đứng ngay trước mặt ta. Quả thật, hỡi Pārtha, chính vị dũng sĩ ấy—kẻ chưa từng quay lưng trên chiến địa—đã đánh bại ta trong giao chiến, cùng cả chiến xa và ngựa của ta, nhưng vẫn tha cho ta được sống.”

Verse 21

अब मुझे इस जीवनसे तथा राज्यसे क्‍या प्रयोजन है? जब कि आज युद्धमें शोभा पानेवाले कर्णने मुझे इस प्रकार क्षत-विक्षत कर डाला है

Yudhiṣṭhira nói: “Giờ đây sinh mạng và vương quyền còn có ích gì với ta, khi hôm nay Karṇa—kẻ tìm vinh quang nơi chiến địa—đã làm ta bị thương nặng nề, thân thể tan nát đến thế?”

Verse 22

न प्राप्तपूर्व यद्‌ भीष्मात्‌ कृपद्रोणाच्च संयुगे । तत्‌ प्राप्तमद्य मे युद्धे सूतपुत्रान्महारथात्‌,पहले कभी भीष्म, द्रोण और कृपाचार्यसे भी मुझे युद्धस्थलमें जो अपमान नहीं प्राप्त हुआ था, वही आज महारथी सूतपुत्रसे युद्धमें प्राप्त हो गया है

Yudhiṣṭhira nói: “Nỗi nhục mà ta chưa từng chịu trên chiến địa dưới tay Bhīṣma, Droṇa hay Kṛpa—thì hôm nay, trong cuộc chiến này, ta lại phải chịu từ ‘con trai người đánh xe’, vị đại chiến xa.”

Verse 23

को नु मे जीवितेनार्थों राज्येनार्थों भवेत्‌ पुन: । ममैवं विक्षतस्याद्य कर्णेनाहवशोभिना,स त्वां पृच्छामि कौन्तेय यथाद्य कुशलं तथा । तन्ममाचक्ष्व कार्त्स्न्येन यथा कर्णो हतस्त्वया कुन्तीनन्दन! इसीलिये मैं तुमसे पूछता हूँ कि आज जिस प्रकार सकुशल रहकर तुमने कर्णको मारा है, वह सारा समाचार मुझे पूर्णरूपसे बताओ

Yudhiṣṭhira nói: “Sinh mạng còn có ích gì với ta—và vương quyền còn có ích gì nữa—khi hôm nay ta bị Karṇa, vinh quang của chiến địa, làm cho thương tích như thế? Vì vậy, hỡi con của Kuntī, ta hỏi ngươi: ngươi đã trở về bình an hôm nay, và đã giết Karṇa ra sao—hãy kể cho ta trọn vẹn mọi điều.”

Verse 24

शक्रतुल्यबलो युद्धे यमतुल्य: पराक्रमे । रामतुल्यस्तथास्त्रेण स कथं वै निषूदित:,जो युद्धमें इन्द्रके समान बलवान, यमराजके समान पराक्रमी और परशुरामजीके समान अस्त्र-शस्त्रोंका ज्ञाता था, वह कर्ण कैसे मारा गया

Yudhiṣṭhira nói: “Trong chiến trận, hắn có sức mạnh ngang Indra, oai dũng ngang Yama, và tinh thông vũ khí ngang Rāma (Paraśurāma). Vậy thì Karṇa đã bị quật ngã và bị giết bằng cách nào?”

Verse 25

महारथ: समाख्यात: सर्वयुद्धविशारद: । धनुर्धराणां प्रवर: सर्वेषामेकपूरुष:,जो सम्पूर्ण युद्धकी कलामें कुशल, विख्यात महारथी, धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ तथा सब शत्रुओंमें प्रधान पुरुष था, जिसे पुत्रसहित धृतराष्ट्रने तुम्हारा सामना करनेके लिये ही सम्मानपूर्वक रखा था, वह महाबली राधापुत्र कर्ण तुम्हारे द्वारा कैसे मारा गया?

Yudhiṣṭhira nói: “Chàng nổi danh là một đại xa chiến sĩ, tinh thông mọi lối giao tranh; bậc nhất trong hàng cung thủ, một dũng tướng đơn độc vượt trội trước mọi kẻ thù. Được rèn luyện trọn vẹn trong toàn bộ nghệ thuật chiến trận, danh tiếng vang khắp nơi, lại được Dhṛtarāṣṭra—cùng các con trai—tôn vinh và nuôi giữ chính để đối đầu với ngươi: vậy Rādheya, Karṇa hùng lực ấy đã bị ngươi giết bằng cách nào?”

Verse 26

पूजितो धृतराष्ट्रेण सपुत्रेण महाबल: । त्वदर्थमेव राधेय: स कथं निहतस्त्वया,जो सम्पूर्ण युद्धकी कलामें कुशल, विख्यात महारथी, धनुर्धरोंमें श्रेष्ठ तथा सब शत्रुओंमें प्रधान पुरुष था, जिसे पुत्रसहित धृतराष्ट्रने तुम्हारा सामना करनेके लिये ही सम्मानपूर्वक रखा था, वह महाबली राधापुत्र कर्ण तुम्हारे द्वारा कैसे मारा गया?

Yudhiṣṭhira nói: “Rādheya (Karṇa) hùng lực ấy được Dhṛtarāṣṭra cùng các con trai tôn kính, nuôi giữ chỉ vì ngươi—để đối đầu với ngươi. Vậy mà ngươi đã giết được chàng bằng cách nào?”

Verse 27

धार्रराष्ट्रो हि योधेषु सर्वेष्वेव सदार्जुन । तव मृत्युं रणे कर्ण मन्यते पुरुषर्षभ,पुरुषप्रवर अर्जुन! दुर्योधन रणक्षेत्रमें सम्पूर्ण योद्धाओंमेंसे कर्णको ही तुम्हारी मृत्यु मानता था

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Arjuna, bậc trượng phu ưu tú! Trong hết thảy chiến sĩ, con trai của Dhṛtarāṣṭra (Duryodhana) luôn cho rằng Karṇa chính là nguyên do cái chết của ngươi nơi chiến địa; trong cơn mù lòa của chiến tranh, hắn đặt trọn hy vọng vào một dũng tướng, tưởng rằng chỉ Karṇa mới khiến ngươi gục ngã.”

Verse 28

स त्वया पुरुषव्याप्र कथं युद्धे निष्दितः । तन्ममाचक्ष्व कौन्तेय यथा कर्णो हतस्त्वया,कुन्तीपुत्र! पुरुषसिंह! तुमने कैसे युद्धमें उस कर्णको मारा है? कर्ण जिस प्रकार तुम्हारे द्वारा मारा गया है, वह सब समाचार मुझे बताओ

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi con của Kuntī, hùm giữa loài người! Trong trận chiến, ngươi đã hạ Karṇa bằng cách nào? Hãy kể cho ta tường tận mọi điều: Karṇa đã bị ngươi giết ra sao.”

Verse 29

युध्यमानस्य च शिर: पश्यतां सुदह्दां हृतम्‌ त्वया पुरुषशार्दूल सिंहेनेव यथा रुरो:,पुरुषसिंह! जैसे सिंह रुक नामक मृगका मस्तक काट लेता है, उसी प्रकार तुमने समस्त सुहृदोंके देखते-देखते जो जूझते हुए कर्णका सिर धड़से अलग कर दिया है, वह किस प्रकार सम्भव हुआ

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi hùm giữa loài người! Trước mắt hết thảy bằng hữu thiện tâm, ngươi đã chém lìa đầu Karṇa ngay khi chàng còn đang giao chiến—như sư tử quật đứt đầu một con nai. Hỡi sư tử giữa loài người, làm sao việc ấy có thể thành?”

Verse 30

यः पर्युपासीत्‌ प्रदिशो दिशश्नव त्वां सूतपुत्र: समरे परीप्सन्‌ | दित्सु: कर्ण: समरे हस्तिषड्गवं स हीदानीं कड्कपत्रैः सुतीक्षणै:,अर्जुन! समरांगणमें जो सूतपुत्र कर्ण सम्पूर्ण दिशाओं और विदिशाओंमें तुम्हें पानेके लिये चक्कर लगाता था और तुम्हारा पता बतानेवालेको हाथीके समान छ: बैल देना चाहता था, वही दुरात्मा सूतपुत्र क्या इस समय रणभूमिमें तुम्हारे द्वारा कंकपत्रयुक्त तीखे बाणोंसे मारा जाकर पृथ्वीपर सो रहा है? आज रफक्षेत्रमें सूतपुत्रको मारकर तुमने मेरा यह परम प्रिय कार्य पूर्ण किया है?

Yudhiṣṭhira nói: “Karna, con trai người đánh xe—kẻ trong chiến trận đã lùng sục khắp mọi phương và các phương phụ để tìm ngươi, và hứa thưởng sáu con bò to như voi cho ai chỉ ra nơi ngươi ở—hỡi Arjuna, chính kẻ ác ấy nay có đang nằm trên đất, bị ngươi hạ sát giữa chiến trường bởi những mũi tên sắc như dao, gắn lông cò (heron-feathers) hay không? Hôm nay, khi giết con trai người đánh xe nơi trận địa, ngươi đã hoàn thành cho ta một việc ta yêu quý nhất.”

Verse 31

त्वया रणे निहतः सूतपुत्र: कच्चिच्छेते भूमितले दुरात्मा । प्रियश्च मे परमो वै कृतो<यं त्वया रणे सूतपुत्रं निहत्य,अर्जुन! समरांगणमें जो सूतपुत्र कर्ण सम्पूर्ण दिशाओं और विदिशाओंमें तुम्हें पानेके लिये चक्कर लगाता था और तुम्हारा पता बतानेवालेको हाथीके समान छ: बैल देना चाहता था, वही दुरात्मा सूतपुत्र क्या इस समय रणभूमिमें तुम्हारे द्वारा कंकपत्रयुक्त तीखे बाणोंसे मारा जाकर पृथ्वीपर सो रहा है? आज रफक्षेत्रमें सूतपुत्रको मारकर तुमने मेरा यह परम प्रिय कार्य पूर्ण किया है?

Yudhiṣṭhira nói: “Con trai người đánh xe đã bị ngươi giết trong chiến trận chăng—kẻ ác ấy nay có nằm trên mặt đất không? Khi giết con trai người đánh xe trong cuộc giao tranh, ngươi đã làm trọn cho ta một việc ta yêu quý nhất và hằng mong mỏi hơn cả.”

Verse 32

यः सर्वतः पर्यपतत्त्वदर्थे सदार्चितो गर्वित: सूतपुत्र: । स शूरमानी समरे समेत्य कच्चित्त्वया निहत: संयुगेडसौ,जो सदा सम्मानित होकर घमंडमें भरा हुआ सूतपुत्र तुम्हारे लिये सब ओर धावा किया करता था, अपनेको शूरवीर माननेवाले उस कर्णको समरांगणमें उसके साथ युद्ध करके क्या तुमने मार डाला है?

Yudhiṣṭhira nói: “Con trai người đánh xe ấy—kẻ luôn được tôn vinh và phồng lên vì kiêu mạn—kẻ từng xông đến ngươi từ mọi phía chỉ với mục đích quật ngã ngươi: khi ngươi giáp mặt hắn trong chiến trận, Karna, kẻ tự xưng anh hùng ấy, ngươi có thật đã giết hắn giữa cơn giao chiến không?”

Verse 33

रौक्मं॑ वरं हस्तिगजा श्वयुक्तं रथं प्रदित्सुर्य: परेभ्यस्त्वदर्थे । सदा रणे स्पर्थते यः स पाप: कच्चित्त्वया निहतस्तात युद्धे,तात! जो रफक्षेत्रमें तुम्हारा पता बतानेके लिये दूसरोंको हाथी-घोड़ोंसे युक्त सोनेका बना हुआ सुन्दर रथ देनेका हौसला रखता और सदा तुमसे होड़ लगाता था, वह पापी क्‍या युद्धस्थलमें तुम्हारे द्वारा मार डाला गया?

Yudhiṣṭhira nói: “Con ơi! Kẻ tội lỗi ấy—vì ngươi mà sẵn lòng ban cho người khác một cỗ chiến xa tuyệt mỹ bằng vàng, thắng bằng voi và ngựa, và luôn tìm cách ganh đua với ngươi nơi chiến trận—hắn đã bị ngươi giết trên chiến trường rồi chăng?”

Verse 34

यो5सौ सदा शूरमदेन मत्तो विकत्थते संसदि कौरवाणाम्‌ | प्रियो5त्यर्थ तस्य सुयोधनस्य कच्चित्‌ सपापो निहतस्त्वयाद्य

Yudhiṣṭhira nói: “Kẻ tội lỗi ấy—luôn say men kiêu hãnh về dũng lực của mình, thường khoác lác giữa hội đường của người Kaurava, và được Suyodhana yêu quý vô cùng—hôm nay ngươi đã giết hắn rồi chăng?”

Verse 35

जो शौर्यके मदसे उन्मत्त हो कौरवोंकी सभामें सदा बढ-बढ़कर बातें बनाया करता था और दुर्योधनको अत्यन्त प्रिय था, क्या उस पापी कर्णको तुमने आज मार डाला? ।। कच्चित्‌ समागम्य धनु:प्रयुक्तै- स्त्वत्प्रेषितैलोहिताज्ैविंहज़ै: शेते स पाप: सुविभिन्नगात्र: कच्चिद्‌ भग्नौ धार्तराष्ट्रस्य बाहू,क्या आज युद्धमें तुमसे भिड़कर तुम्हारे द्वारा धनुषसे छोड़े गये लाल अंगोंवाले आकाशचारी बाणोंसे सारा शरीर छित्न-भिन्न हो जोनेके कारण वह पापी कर्ण आज पृथ्वीपर पड़ा है? क्या उसके मरनेसे दुर्योधनकी दोनों बाँहें टूट गयीं?

Yudhiṣṭhira nói: “Karna ấy—say men vì kiêu hãnh về dũng lực—kẻ trong hội trường của người Kaurava vẫn luôn khoác lác, nói năng quá đà, lại vô cùng được Duryodhana yêu quý: hôm nay ngươi đã giết kẻ tội lỗi ấy rồi sao? Sau khi giáp mặt ngươi nơi chiến địa, hắn có đang nằm trên mặt đất, tay chân thân thể bị xé nát bởi những mũi tên bay lượn giữa trời do ngươi bắn ra từ cung, đỏ như máu, như đàn chim đang sải cánh? Và với sự ngã xuống của hắn, phải chăng hai cánh tay của Duryodhana cũng đã bị bẻ gãy?”

Verse 36

योडसौ सदा श्लाघते राजमध्ये दुर्योधन हर्षयन्‌ दर्पपूर्ण: । अहं हन्ता फाल्गुनस्थेति मोहात्‌ कच्चिद्वचस्तस्य न वै तथा तत्‌,जो राजाओंके बीचमें दुर्योधनका हर्ष बढ़ाता हुआ घमंडमें भरकर सदा मोहवश यह डींग हाँकता था कि मैं अर्जुनका वध कर सकता हूँ। क्या उसकी वह बात आज निष्फल हो गयी?

Yudhiṣṭhira nói: “Kẻ ấy, luôn căng phồng kiêu mạn, từng khoác lác giữa chư vương—làm Duryodhana hả dạ—rằng: ‘Trong mê muội, ta có thể giết Phālguna (Arjuna).’ Lời khoe khoang ấy nay đã thành hư vọng, rốt cuộc hóa ra vô ích chăng?”

Verse 37

नाहं पादौ धावयिष्ये कदाचित्‌ यावत्‌ स्थित: पार्थ इत्यल्पबुद्धे: । ब्रतं तस्यैतत्‌ सर्वदा शक्रसूनो कच्चित्‌ त्वया निहतः सोउद्य कर्ण:,इन्द्रकुमार! उस मन्दबुद्धि कर्णने सदाके लिये यह व्रत ले रखा था कि जबतक कुन्तीकुमार अर्जुन जीवित हैं तबतक मैं दूसरोंसे पैर नहीं धुलाऊँगा। क्या उस कर्णको तुमने आज मार डाला?

Yudhiṣṭhira nói: “Chừng nào Pārtha (Arjuna) còn đứng vững mà sống, ta sẽ không bao giờ rửa chân cho bất kỳ ai”—đó là lời thệ nguyện ngu muội mà Karna đã giữ như một lời thề trọn đời. Hỡi con của Indra, hôm nay ngươi đã giết Karna ấy rồi sao?”

Verse 38

योडसौ कृष्णामब्रवीद्‌ दुष्टबुद्धि: कर्ण: सभायां कुरुवीरमध्ये । कि पाण्डवांस्त्वं न जहासि कृष्णे सुदुर्बलान्‌ पतितान्‌ हीनसत्त्वान्‌

Yudhiṣṭhira nói: “Karna, kẻ tâm địa hiểm ác ấy—ngay trong hội trường vương triều, giữa các dũng sĩ Kuru—đã nói với Kṛṣṇā (Draupadī) những lời rằng: ‘Hỡi Kṛṣṇe, sao nàng không cười nhạo các Pāṇḍava, những kẻ yếu đuối, sa ngã, và không có khí phách chân thật?’”

Verse 39

जिस दुष्टबुद्धिवाले कर्णने कौरव-वीरोंके बीच भरी सभामें द्रौपदीसे कहा था कि 'कृष्णे! तू इन अत्यन्त दुर्बल, पतित और शक्तिहीन पाण्डवोंको छोड़ क्‍यों नहीं देती?” ।। योड्सौ कर्ण: प्रत्यजानात्त्वदर्थ नाहं हत्वा सह कृष्णेन पार्थम्‌ | इहोपयातेति स पापबुद्धि: कच्चिच्छेते शरसम्मभिन्नगात्र:,“जिस कर्णने तुम्हारे लिये यह प्रतिज्ञा की थी कि “आज मैं श्रीकृष्णसहित अर्जुनको मारे बिना यहाँ नहीं लौटूँगा” क्या वह पापात्मा तुम्हारे बाणोंसे छिन्न-भिन्न होकर धरतीपर पड़ा है?

Yudhiṣṭhira nói: “Karna, kẻ tâm địa hiểm ác ấy—kẻ giữa các dũng sĩ Kaurava, ngay trong hội trường đông người—đã nói với Draupadī rằng: ‘Hỡi Kṛṣṇe! Sao nàng không bỏ những Pāṇḍava cực kỳ yếu đuối, sa ngã và bất lực ấy?’ Và vì ngươi, hắn đã thề: ‘Hôm nay ta sẽ không trở về đây nếu chưa giết Pārtha (Arjuna) cùng với Kṛṣṇa.’ Vậy nay kẻ tội lỗi ấy có đang nằm trên mặt đất, thân thể bị xé nát bởi những mũi tên của ngươi chăng?”

Verse 40

कच्चित्‌ संग्रामो विदितो वै तवायं समागमे सृजजयकौरवाणाम्‌ | यत्रावस्थामीदृशीं प्रापितो<$हं कच्चित्‌ त्वया सोड्द्य हतो दुरात्मा,क्या तुम्हें आजके संघर्षमें सूंजयों और कौरवोंका जो यह संग्राम हुआ था, उसका समाचार ज्ञात हुआ है, जिसमें मैं ऐसी दुर्दशाको पहुँचा दिया गया। क्या तुमने आज उस दुरात्मा कर्णको मार डाला?

Yudhiṣṭhira said: “Have you learned the news of today’s battle, the encounter between the Sṛñjayas and the Kauravas—by which I have been brought to such a wretched condition? And have you today slain that wicked-souled Karṇa?”

Verse 41

कच्चित्त्वया तस्य सुमन्दबुद्धे- गण्डीवमुक्तिविशिखैज्वलद्धि: । सकुण्डलं भानुमदुत्तमाज़ं कायात्‌ प्रकृत्तं युधि सव्यसाचिन्‌,सव्यसाची अर्जुन! क्या तुमने युद्धस्थलमें गाण्डीव धनुषसे छोड़े गये प्रज्वलित बाणोंद्वारा उस मन्दबुद्धि कर्णके कुण्डलमण्डित तेजस्वी मस्तकको धड़से काट गिराया?

Yudhiṣṭhira said: “O Savyasācin (Arjuna), have you, in the midst of battle, with blazing arrows released from the Gāṇḍīva, cut from his body the radiant head of that dull-witted Karṇa, adorned with earrings?”

Verse 42

यत्तन्मया बाणसमर्पितेन ध्यातो5सि कर्णस्य वधाय वीर । तन्मे त्वया कच्चिदमोघमद्य ध्यानं कृतं कर्णनिपातनेन,वीर! जिस समय मैं बाणोंसे घायल कर दिया गया, उस समय कर्णके वधके लिये मैंने तुम्हारा चिन्तन किया था। क्‍या तुमने कर्णको धराशायी करके मेरे उस चिन्तनको आज सफल बना दिया?

Yudhiṣṭhira said: “O hero, when I was struck down by arrows, I fixed my mind upon you for the slaying of Karṇa. Has that meditation of mine proved unfailing today—have you made it fruitful by bringing Karṇa down?”

Verse 43

यद्‌ दर्पपूर्ण: स सुयोधनोस्मा- नुदीक्षते कर्णसमाश्रयेण । कच्चित्‌ त्वया सोड्द्य समाश्रयो5स्य भग्नः पराक्रम्य सुयोधनस्य,कर्णका आश्रय लेकर दुर्योधन जो बड़े घमंडमें भरकर हमलोगोंकी ओर देखा करता था। क्‍या तुमने दुर्योधनके उस महान्‌ आश्रयको आज पराक्रम करके नष्ट कर दिया?

Yudhiṣṭhira said: “That Suyodhana, swollen with pride, used to look upon us with contempt because he leaned upon Karṇa for support. Have you today, by your valor, shattered that very great support of Suyodhana?”

Verse 44

यो नः पुरा षण्ढतिलानवोचत्‌ सभामध्ये कौरवाणां समक्षम्‌ । स दुर्मति: कच्चिदुपेत्य संख्ये त्वया हतः सूतपुत्रो हामर्षी,जिसने पूर्वकालमें सभाभवनके भीतर कौरवोंकी आँखोंके सामने हमें थोथे तिलोंके समान नपुंसक बताया था वह अमर्षशील दुर्बुद्धि सूतपुत्र क्या आज युद्धमें आकर तुम्हारे हाथसे मारा गया?

Yudhiṣṭhira said: “Was that ill-minded, quick-to-anger son of a charioteer—who long ago, in the assembly hall, before the very eyes of the Kauravas, derided us as ‘impotent as empty sesame’—has he now come onto the battlefield and been slain by your hand?”

Verse 45

यः सूतपुत्र: प्रहसन्‌ दुरात्मा पुराब्रवीन्निर्जितां सौबलेन । स्वयं प्रसह्यानय याज्ञसेनी- मपीह कच्चित्‌ स हतस्त्वयाद्य,जिस दुरात्मा सूतपुत्र कर्णने हँसते-हँसते पहले दुःशासनसे यह बात कही थी कि 'सुबलपुत्रके द्वारा जीती हुई ट्रुपदकुमारीको तुम स्वयं जाकर बलपूर्वक यहाँ ले आओ, क्‍या तुमने आज उसे मार डाला?

Yudhiṣṭhira nói: “Tên con của kẻ đánh xe độc ác ấy—Karna—kẻ xưa kia vừa cười vừa buông lời: ‘Con trai Subala đã đoạt được con gái Drupada; ngươi hãy tự mình đi và lôi Yājñasenī về đây bằng vũ lực’—hãy nói cho ta biết, hôm nay ngươi đã giết hắn rồi chăng?”

Verse 46

यः शस्त्रभृच्छेष्ठतम: पृथिव्यां पितामहं व्याक्षिपदल्पचेता: । संख्यायमानो<र्थरथ: स कच्चित्‌ त्वया हतोड्द्याधिरथिमहात्मन्‌,महात्मन्‌! जो पृथ्वीपर समस्त शणस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठम समझा जाता था तथा जिस मूर्खने अर्धरथी गिना जानेपर पितामह भीष्मके ऊपर महान्‌ आक्षेप किया था, उस अधिरथपुत्रको क्‍या तुमने आज मार डाला?

Yudhiṣṭhira nói: “Hôm nay ngươi đã giết con trai của Adhiratha ấy chưa—kẻ từng được xem là bậc nhất trên đời trong hàng người mang vũ khí, vậy mà trong cơn ngu muội lại buông lời phỉ báng ông tổ Bhīṣma khi người bị xếp chỉ là ‘chiến binh nửa cỗ xe’—hỡi bậc đại hồn?”

Verse 47

अमर्षजं निकृतिसमीरणेरितं हृदि स्थितं ज्वलनमिमं सदा मम | हतो मया सोउ्द्य समेत्य कर्ण इति ब्रुवन्‌ प्रशमयसे5द्य फाल्गुन

Yudhiṣṭhira nói: “Ngọn lửa bừng cháy trong tim ta—sinh từ oán hờn và bị gió dối trá thổi bùng—đã luôn ngự trong ta. Nhưng hôm nay, hỡi Phālguna, ngươi làm dịu nó khi nói: ‘Ta đã giết Karna trong cuộc giao chiến công bằng, đối mặt trực diện.’”

Verse 48

फाल्गुन! मेरे हृदयमें जिस कर्णकी शठतारूपी वायुसे प्रेरित हो अमर्षकी आग सदा प्रज्वलित रहती है “उस कर्णको आज युद्धमें पाकर मैंने मार डाला” ऐसा कहते हुए क्या तुम आज मेरी उस अताको बुझा दोगे? ।। ब्रवीहि मे दुर्लभमेतदद्य कथं त्वया निहतः सूतपुत्र: । अनुध्याये त्वां सततं प्रवीर वृत्रे हतेडसौ भगवानिवेन्द्र:

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Phālguna! Trong tim ta, ngọn lửa oán giận vẫn luôn bùng cháy, bị gió gian trá của Karna thổi bùng không ngừng. Nếu hôm nay, gặp Karna giữa chiến trường, ngươi thật có thể nói: ‘Ta đã giết hắn’, thì có phải cuối cùng ngươi sẽ dập tắt ngọn lửa phẫn uất bị dồn nén trong ta chăng? Hãy nói cho ta—điều này hôm nay dường như khó tin—ngươi đã giết con trai kẻ đánh xe ấy bằng cách nào? Hỡi bậc anh hùng tối thượng, ta luôn nghĩ đến ngươi, như người đời nghĩ đến đấng Indra cát tường sau khi ngài diệt Vṛtra.”

Verse 163

अक्षताभ्यामरिष्टा भ्यां हत: कर्णो महारथ: । युधिष्ठिर बोले--देवकीनन्दन! तुम्हारा स्वागत हो। धनंजय! तुम्हारा भी स्वागत है। श्रीकृष्ण और अर्जुन! इस समय तुम दोनोंका दर्शन मुझे अत्यन्त प्रिय लगा है; क्योंकि तुम दोनोंने स्वयं किसी प्रकारकी क्षति न उठाकर सकुशल रहते हुए महारथी कर्णको मार डाला है

Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi Kṛṣṇa, con của Devakī—xin chào đón. Hỡi Dhanañjaya—cũng chào đón ngươi. Kṛṣṇa và Arjuna! Giờ phút này, được thấy hai người khiến ta vô cùng hoan hỷ, bởi không hề chịu tổn hại hay tai ương nào, hai người đã an toàn hạ gục Karṇa, vị đại xa chiến binh.”