Shloka 693
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
समावृतैर्नरवरैर्निष्नद्धिरितरेतरम् । उस समय वहाँ अस्त्रोंसे आवृत हो परस्पर आघात करनेवाले नरश्रेष्ठ वीरोंके चलाये हुए बाणोंकी वृष्टिसे आकाशमें मेघोंकी छाया-सी छा रही थी
saṃvṛtair naravarair niṣṇaddhair itaretaram |
Sañjaya nói: Bầu trời dường như bị phủ kín như bởi một khối bóng mây, vì bị che lấp bởi cơn mưa tên không dứt do những bậc anh hùng kiệt xuất nhất trong loài người phóng ra—những chiến sĩ mặc giáp, áp sát mà giáng đòn vào nhau. Cảnh tượng ấy cho thấy chiến tranh, được thúc đẩy bởi sự hung hăng tương công, có thể che khuất cả sự minh triết, biến chính vòm trời thành chứng nhân u ám của cơn cuồng nộ nhân gian.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers a moral-psychological image: when hostility becomes reciprocal and unchecked, it can 'cover the sky'—symbolizing how violence obscures discernment and overwhelms the world with its consequences.
Sañjaya describes an intense phase of battle where armoured elite warriors clash with one another, releasing such dense volleys of arrows that the sky appears darkened like it is under cloud-shadow.