Adhyaya 42

Verse 1

अड-#-कत ३-मिद्‌ आदि धातुओंका अर्थ क्रमश: स्नेह, आनन्द, प्रीणन (तृप्त करना), प्राण (रक्षा), सस्नेह दर्शन और आमोद है। २-शद्‌ आदि धातुओंका अर्थ क्रमश: इस प्रकार है--शातन (काटना या छेदना), शासन करना, तनूकरण (क्षीण कर देना), हिंसा करना, अवसादन (शिथिल करना) और निषूदन (वध)। त्रिचत्वारिशो< ध्याय: कर्णका आत्मप्रशंसापूर्वक शल्यको फटकारना संजय उवाच ततः पुनर्महाराज मद्रराजमरिंदम: । अभ्यभाषत राधेय: संनिवार्योत्तरं वच:,संजय कहते हैं--महाराज! तदनन्तर शत्रुओंका दमन करनेवाले राधापुत्र कर्णने शल्यको रोककर पुनः उनसे इस प्रकार कहा--

Sañjaya nói: “Tâu đại vương, sau đó Radheya Karna, kẻ khuất phục quân thù, đã ngăn vua xứ Madra là Shalya lại, rồi lại nói với ông những lời sau đây. Khoảnh khắc ấy báo hiệu một căng thẳng đạo lý gay gắt trong doanh trại Kaurava: giữa cơn binh lửa, Karna khẳng định quyền uy đối với lời nói và phép tắc, chuẩn bị quở trách điều ông cho là lời khuyên cản trở hoặc làm tổn hại danh dự.”

Verse 2

यत्‌ त्वं निदर्शनार्थ मां शल्य जल्पितवानसि । नाहं शक्‍्यस्त्वया वाचा बिभीषयितुमाहवे,“शल्य! तुमने दृष्टान्तके लिये मेरे प्रति जो वाग्जाल फैलाया है उसके उत्तरमें निवेदन है कि तुम इस युद्धस्थलमें मुझे अपनी बातोंसे नहीं डरा सकते

Sañjaya nói: “Hỡi Śalya, tấm lưới lời lẽ ngươi giăng trước ta chỉ để làm ví dụ—hãy biết đây là lời đáp: giữa chiến địa này, ngươi không thể dùng lời nói mà làm ta khiếp sợ.”

Verse 3

यदि मां देवता: सर्वा योधयेयु: सवासवा: | तथापि मे भयं न स्यात्‌ किमु पार्थात्‌ सकेशवात्‌,“यदि इन्द्रसहित सम्पूर्ण देवता मुझसे युद्ध करने लगें तो भी मुझे उनसे कोई भय नहीं होगा। फिर श्रीकृष्णसहित अर्जुनसे क्या भय हो सकता है

Sañjaya nói: “Dẫu cho toàn thể chư thiên, kể cả Indra, cùng giao chiến với ta, ta cũng chẳng hề sợ hãi. Huống chi là Arjuna, dù có Keśava (Kṛṣṇa) ở bên cạnh?”

Verse 4

नाहं भीषयितुं शक्‍यो वाड्मात्रेण कथंचन । अन्यं जानीहि यः शकक्‍्यस्त्वया भीषयितुं रणे,“मुझे केवल बातोंसे किसी प्रकार भी डराया नहीं जा सकता, जिसे तुम रणभूमिमें डरा सको, ऐसे किसी दूसरे ही पुरुषका पता लगाओ

Sañjaya nói: “Ta không thể bị làm cho khiếp sợ bằng lời nói suông. Hãy tìm kẻ khác—một người khác mà ngươi có thể uy hiếp giữa chiến trường.”

Verse 5

नीचस्य बलमेतावत्‌ पारुष्यं यत्त्वमात्थ माम्‌ | अशक्तो मद्गुणान्‌ वक्तुं वल्गसे बहु दुर्मते,“तुमने मेरे प्रति जो कटु वचन कहा है, इतना ही नीच पुरुषका बल है। दुर्बुद्धे! तुम मेरे गुणोंका वर्णन करनेमें असमर्थ होकर बहुत-सी ऊटपटांग बातें बकते जा रहे हो

Sañjaya nói: “Đó chính là sức mạnh duy nhất của kẻ hèn—sự cay nghiệt trong lời lẽ như ngươi đã ném vào ta. Kẻ trí hèn mọn, không sao nói nổi về công đức của ta, nên cứ lải nhải bao điều hoang đường, lạc lõng.”

Verse 6

नहि कर्ण: समुद्धूतो भयार्थमिह मद्रक । विक्रमार्थमहं जातो यशो<र्थ च तथा55त्मन:,“मद्रनिवासी शल्य! कर्ण इस संसारमें भयभीत होनेके लिये नहीं पैदा हुआ है। मैं तो पराक्रम प्रकट करने और अपने यशको फैलानेके लिये ही उत्पन्न हुआ हूँ

Sañjaya nói: “Hỡi Mādraka (Śalya), Karṇa không bị khuấy động nơi đây vì sợ hãi. Ta sinh ra để phô bày dũng lực, để truyền rộng danh tiếng—và cũng để hoàn thành chí nguyện của chính mình.”

Verse 7

सखिभावेन सौहार्दान्मित्रभावेन चैव हि । कारणैस्त्रिभिरेतैस्त्वं शल्य जीवसि साम्प्रतम्‌,“शल्य! एक तो तुम सारथि बनकर मेरे सखा हो गये हो, दूसरे सौहार्दवश मैंने तुम्हें क्षमा कर दिया है और तीसरे मित्र दुर्योधनकी अभीष्टसिद्धिका मेरे मनमें विचार है--इन्हीं तीन कारणोंसे तुम अबतक जीवित हो

Sañjaya nói: “Hỡi Śalya, ngươi còn sống đến lúc này vì ba lẽ: thứ nhất, khi trở thành người đánh xe của ta, ngươi đã bước vào mối dây bằng hữu; thứ hai, vì thiện ý ta đã tha thứ cho ngươi; và thứ ba, ta vẫn ghi lòng việc thành tựu ý nguyện của Duryodhana. Bởi ba nguyên do ấy, ngươi được giữ mạng.”

Verse 8

राज्ञश्न धार्तराष्ट्रस्य कार्य सुमहदुद्यतम्‌ । मयि तच्चाहितं शल्य तेन जीवसि मे क्षणम्‌,*राजा दुर्योधनका महान्‌ कार्य उपस्थित हुआ है और उसका सारा भार मुझपर रखा गया है। शल्य! इसीलिये तुम क्षणभर भी जीवित हो

Sañjaya nói: “Một trọng sự vô cùng lớn của vị vua dòng Dhārtarāṣṭra nay đã phát khởi và đang được thúc đẩy. Toàn bộ gánh nặng ấy đã đặt lên vai ta. Bởi vậy, hỡi Śalya, ngươi còn sống—dẫu chỉ trong khoảnh khắc—cũng là nhờ ta.”

Verse 9

कृतश्च॒ समय: पूर्व क्षन्तव्यं विप्रियं तव । ऋते शल्यसहस्त्रेण विजयेयमहं परान्‌ | मित्रद्रोहस्तु पापीयानिति जीवसि साम्प्रतम्‌

Sañjaya nói: “Trước kia đã có giao ước: ngươi phải dung thứ những điều trái ý mình. Nếu không có Śalya—người đáng giá như một ngàn—thì ta đã có thể khuất phục các kẻ thù khác. Nhưng nay ngươi còn sống, vì tự nhủ: ‘Phản bội bạn hữu là tội lỗi nặng nề hơn.’”

Verse 42

इस प्रकार श्रीमह्या भारत कर्णपर्वमें कर्ण और शल्यका संवादविषयक बयालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Sañjaya nói: “Như vậy, trong Mahābhārata thiêng liêng, thuộc Karṇa Parva, chương thứ bốn mươi hai—nói về cuộc đối thoại giữa Karṇa và Śalya—đã kết thúc.”

Verse 43

“इसके सिवा, मैंने पहले ही यह शर्त कर दी है कि तुम्हारे अप्रिय वचनोंको क्षमा करूँगा। वैसे तो हजारों शल्य न रहें तो भी मैं शत्रुओंपर विजय पा सकता हूँ; परंतु मित्रद्रोह महान्‌ पाप है, इसीलिये तुम अबतक जीवित हो” ।। इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्यसंवादे त्रिचत्वारिंशो5ध्याय:

Sañjaya nói: “Hơn nữa, ta đã định sẵn điều kiện từ trước: ta sẽ tha thứ những lời cay nghiệt và trái tai của ngươi. Dẫu không có đến hàng ngàn Śalya, ta vẫn có thể giành thắng lợi trước quân thù; nhưng phản bội bạn hữu là tội lỗi ghê gớm. Vì lẽ ấy, ngươi còn sống đến nay.”