Shloka 38
Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
प्रथममपि पलायिते त्वयि प्रियकलहा धृतराष्ट्रसूनव: । स्मरसि ननु यदा प्रमोचिता: खचरगणानवजित्य पाण्डवै:
prathamam api palāyite tvayi priyakalahā dhṛtarāṣṭrasūnavaḥ | smarasi nanu yadā pramocitāḥ khacaragaṇān avajitya pāṇḍavaiḥ ||
“Thậm chí trước đó nữa—khi ngươi là kẻ đầu tiên bỏ chạy—ngươi có nhớ các con trai Dhṛtarāṣṭra, những kẻ ưa gây hấn, đã được giải cứu thế nào không? Chính sau khi Pāṇḍava đánh bại đoàn Gandharva du hành trên không trung, họ mới được thoát khỏi giam cầm. Ngươi thật sự còn nhớ những chuyện ấy chứ?”
शल्य उवाच
Educational Q&A
Śalya invokes a past humiliation to press an ethical point: one who boasts of valor should remember prior failures and the debt owed to others. The verse underscores accountability, the danger of quarrelsome pride, and the expectation that a kṣatriya’s honor rests on steadiness and truthful self-assessment.
In the Karṇa Parva, Śalya (serving as Karṇa’s charioteer) repeatedly needles and demoralizes him. Here he reminds Karṇa that on an earlier occasion Karṇa fled first, while the Pāṇḍavas defeated the Gandharvas and thereby secured the release of Dhṛtarāṣṭra’s sons—an episode used to shame Karṇa and expose Kaurava dependence on the Pāṇḍavas.